Fatih devrinin bir yadigârı olan Çinili Köşk. Türk mimarisi ve tezyini sanatları bakımından eşsiz bir varlıktır. Bu bina İstanbul'un fethinin beş yüzüncü yılının kutlanması düşünüldüğü, kararlaştırıldığı şu sıralarda başlı başına bir hususiyet ve ayrı bir kıymet arzeder. Bahusus, vaktiyle bu sahada bulunan, tarif ve tavsiflerini ancak tarih kitaplarında, ecnebi seyahatnamelerinde okuduğumuz ve bazılarının resimlerini gördüğümüz, İshakiye Köşkü, Mermer köşk, Üçüncü Mehmet köşkü, Mahbubiye Kasrı, Hasan Paşa Köşkü. İnciliköşk, Yalıköşkü, Sinanpaşa Köşkü, Bostancıbaşı Köşkü, Topkapı Sarayı gibi birçok eserlerden hiç birinin bugün mevcut bulunmadığını düşünür isek hiç şüphesiz kıymeti bir kat daha artar. Devrinin hususiyetlerini canlandıran, Türk sivil mimarisinin en güzel bir numunesi olan, iç ve dış tezyin sanatını nefsinde toplayan Çinili Köşk'ün saydıklarımızın hepsinden daha evvel inşa olunmuş bir bina olarak bugüne kadar gelebilmesi itibariyle de bir kat daha ehemmiyet kazandığını anlarız. Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'un fethini müteakip inşa ettirdiği Eski Saraydan (1454) sonra Ahırkapı'dan Demirkapı'ya kadar Sultaniye suru namıyla maruf kara surlarını ve bir takızafer olarak yaptırdığı sarayın sur üzerindeki esas giriş kapısını (Babıhümayun - Saltanat kapısı) bina ile zeytin ağaçlarıyla kaplı bir koruluk olan ve Boğaziçi ile Haliç'e fevkalade nezareti bulunan Sarayburnu'nu şehirden bu suretle ayırmış ve Yenisarayı (Topkapı sarayı) inşaya başlatmıştı. Tarihler surlar ile sarayın yapılmasının (1475-1478) seneleri arasında sona erdirildiğini kaydederler. Yenisarayın müştemilatından bir köşk olarak inşa olunan Çinili Köşk'ün de, kitabesinden anlaşıldığı üzere Hicri 877 (1472) de bina olunduğu ve saray ile aşağı yukarı aynı zamanda yapıldığı anlaşılır. Fatih devrini anlatan tarihler bu bina hakkında çok az malumat verirler. Arşivlerimizde buna ait kayıtlara rastlanmamaktadır. Mimarı meçhuldür. Yapıda kullanılan malzemenin nereden getirildiği bilinmemektedir…

---