Cem Sultan, macera dolu hayatiyle, Osmanlı şehzadeleri arasında çok tanınmış bir şahsiyettir. Onun, hiç mübalağaya kaçmaksızın yazılan sade bir bir tercümesi bile meraklı romanlar kadar alaka uyandırıcı bir mevzu teşkil eder. Osmanlı devriyle uğraşmış tarihçilerin çoğu, Cem için uzun sahifeler ayırdıkları gibi, Şark' ta ve Garp'ta bu bedbaht şehzadenin hayatına ve maceralarına dair küçük büyük hayli eser de yazılmıştır. Fatih Sultan Mehmed'in vefatından sonra Bayezid II. ye karşı giriştiği isyan hareketleriyle ve Avrupa'da geçirdiği uzun esaret yılları ve esrar dolu ölümüyle dikkatimizi çeken Cem Sultan'ın XV. asır Türk edebiyatının orta halli bir şairi olması da kendisine başka bir hususiyet verir. Bu itibarla, onun gerek hayatını anlatmak ve gerek şiirinden örnekler vermek lüzumsuz bir gayret değildir. Bu küçük eser Cem'in, kısa fakat mümkün olduğu kadar kaynaklara dayanmak üzere yazılmış hayatiyle, onun, üç dört yüz parça kadar tuttuğunu tahmin ettiğimiz şiirlerinin mühimce bir kısmından mürekkep olmak üzere, iki bölümden teşekkül ediyor. Cem'in hayatını yazarken faydalandığımız belli başlı eserler sahife altında gösterildiğinden ayrıca bir bibliyografya vermeği fazla bulduk. Cem divanından intihap yapmak için Üniversite kütüphanesinde bulunan 5547 numaralı nüsha ile Bay Ahmet Halit nezdindeki nüsha esas tutulmuş ve aslı Fatih millet kütüphanesinde Ali Emiri Efendi yazmaları arasında 81 numarada kayıtlı olan divandan istinsah edilmiş bir nüshaya da icap ettikçe müracaat edilmiştir. Eski metinler neşredilirken bu kadar bir çalışmanın kâfi gelmeyeceği muhakkak olduğu cihetle derhal söylemek lazımdır ki, bu şiirleri toplar ve bastırırken bir eski divanın tenkit kitabını yapmak iddiasında değiliz. Binaenaleyh, geniş bir kütleye, Cem' in şairliği hakkında fikir vermek maksadıyla seçilen bu şiirlerin, eski yazılardan Türk harflerine naklinde, transcription usulü takip edilmemiş, ancak kelimeler ve terkipler, harflerimizin müsaadesi nispetinde doğru okunacak bir şekle konulmuştur.

---