…Yurt içinde bulunduğu zaman da, yurt dışında diplomat olarak vazife görürken de, Türk Derneği, Türkocağı, Türk Yurdu gibi Türkçülük faaliyetlerine yakından katılan Müftüoğlu Ahmed Hikmet, Milli Edebiyat'ın Kuruluşu ve Türk dilinin sadeleşmesinde büyük hizmetleri geçmiş öncülerdendir. Ahmed Hikmet, çoğu Tasvir-i Efkâr'da çıktıktan sonra Çağlayanlar'da toplanmış parçalarında Türk destanlarından, Türk tarihinden faydalanmış; içinde bulunduğu ve şahit olduğu Trablus, Balkan, 1. Dünya ve İstiklal harplerinin acı hatıra ve hususiyetlerini hikâyelerinde canlandırmıştır. İlk olarak 1922 yılında Sudi Kütüphanesi tarafından basılan ve 175 sahife tutan 18 parçadan ibaret bulunan Çağlayanlar, Müftüoğlu Ahmed Hikmet'in milli Türk edebiyatındaki ölmez eseridir. Çağlayanlar, o gün çağladığı gibi, bugün de çağlıyor; yarın da çağlayacaktır. Çağlayanlar, 1922'deki eski Türkçe birinci baskısından sonra, 1940'da yine İstanbul'da (Kitab Sevenler Kurumu) tarafından Arkadaş Basımevi'nde ikinci defa çıkarılmıştır ki, bu Latin harfleriyle yapılmış ilk baskısıdır, 1965'de (Milli Kültür Serisi)'nde üçüncü; 1968'de (Ötügen Yayınları) arasında dördüncü baskısı yapılan Çağlayanlar'ın bu eski Türkçeden yeni Türkçeye aktarılışlarında bazı atlamalar ve yanlış okumalar tekrarlanarak eserin aslında değişiklik ve tahrif yapılmıştır. Bugün (1000 Temel Eser) arasında sunulan Çağlayanlar'ın bu 5. baskısında, yazarın bizzat tashih ve kontrolünden geçmiş birinci baskısı ile kitaptaki parçaların daha önce yayınlandığı gazete ve dergilerdeki ilk orijinalleri esas ve kaynak alınmıştır. Ta elli yıl önce bolşevizmin kötülüklerini sert bir üslupla yazan ve Türk milletinin ruh ve karakterine uyacak tek devlet sistemi ve rejimin demokrasi olduğunu açıkça, adı ve sanı ile savunan büyük fikir adamı ve Türk milliyetçisi İkdamcı Ahmed Cevdet, gazetesinde... Dr. Fethi Tevetoğlu

---