(1. Ciltten Devam) …Osmanlı tarihinin bu cildini yazarken başvurduğum kaynaklar arasında pek az müstesnalarından sarf-ı nazar, maalesef yirminci asrın düşüncesine -aykırı, yani taassuptan dolayı garezkarane yazılmış tarihlere ve mütalaalara da rastlanmaktadır. Bu eserler on birinci ve on ikinci asırlardaki haçlı seferleri esnasında görülen kaba ve mutaassıp bir zihniyetle yazılmış olup, bugünkü ilim ve fen asrına uymuyor ve yakışmıyor. Bu garezkarane yazılmış tarihler, Osmanlı devleti teşkilatının kuvvetiyle mütenasip olarak bu devletin fütuhatı esnasında takip etmiş olduğu adilane hareketleri görüp bütün Hristiyanlarla dolu olan Balkan yarımadasının bir avuç Müslüman Türk tarafından kısa bir zamanda istilasını bir türlü hazmedemeyerek yazdıkları eserlerle bizi haksız olarak incitmektedirler; müdafaa etmek istedikleri Balkan devletlerinin birbirleriyle boğuşmalarını ve tebaalarına karşı adaletsiz hareketlerini, vicdan hürriyetine müsaade etmemelerini ve bunların arasındaki saltanat kavgalarını ve mezhep kavgalarını yine kendileri yazdıkları halde, asıl kabahati yukarıda yazdığımız hadiselerden istifade ederek Balkanları istila eden Türklere yüklemektedirler. Yine bunlar Osmanlı Türklerinin gayrı müslim halka karşı adilane hareketlerini ve ağır vergiler altında ezilmekte olan yeni tebaadan az vergi (cizye) almakla iktifa ederek onların din ve mezhep işlerine karışmadıklarını ve Hristiyan kızlarıyla evlenmelerini ve nihayet bütün bu ve buna benzer hareketleriyle istila edilen yerlerdeki halkın kalplerini teshir eylediklerini görüp bu halden müteessir oluyorlar ve bundan dolayı hissiyatları, mantık ve muhakemelerine galebe ederek teessürlerini bir kin ve gayz halinde bize tevcih ediyorlar… (Devamı 3. Ciltte)

---