| Yazar | : | G. L. Seidler |
| İsbn | : | 9758143123 |
| Yayın Tarihi | : | Haziran, 1999 |
| Dil | : | Türkçe |
| Sayfa Sayısı | : | 100 |
| Ölçü | : | 13,5 x 21 cm |
| Yayınevi | : | Özne Yayınları |
Üçüncü yüzyıldan başlayarak, barbarlar durmadan Ron ve Ren çizgisine saldırıyor, bu sınırı geçiyorlardı. Roma İmparatorluğunun batı kesimleri, uzun yıllar boyunca bir savaş alanı oldu ve sonunda, saldırıcılara boyun eğdi. Tuna eyaletlerinden Gotlar, Hunlar, Lombardlar geçti; Galya'yı, İspanya'yı, Kuzey Afrika'yı sırayla Vizigotlar, Suevler, Vandallar, Franklar, Burgundialılar, Alamanlar aldılar; en sonunda Roma'yı da Cermen boyları ele geçirdi. .
Savaş, yöneticilerin çaresizliği, veba, yoksulluk, yasasızlık, şiddet, bütün bunlar, olağan yaşamı bozuyordu. Roma, imparatorluk için ekonomik önemlerinden ötürü, Doğu eyaletleriyle gitgide daha çok ilgilenmeye başladı. Devletin yeniden düzenlenmesi gereği, kaçınılmaz oldu. Diocletiamis, devletin savunulmasını düzenlemek ve kamu yetkesini güçlendirmek için, İmparatorluğu bağımsız yöneticileri olan dört geniş bölgeye ayırdı. Kendisi de, Doğu eyaletlerini gözetimi altında bulundurmak için Nicomedia'ya (İzmit) yerleşti. Bölgelere ayırmanın ardından, merkezi gücün yeniden örgütlenmesine girişildi; eski Cumhuriyetçi makamların yerine, İmparatora bağlı daha etkin bir yönetim mekanizması kuruldu.
Orduda da değişiklikler yapıldı; kuvvetler bir savaş alanından kolaylıkla bir başkasına aktarılan seyyar birlikleri (co-mitatenses) ve savunma amaçlarıyla sınır boylarına yerleştirilen köylü-asker birliklerine (limitanei) bölündü. Diocletianus'un ekonomik yaşamı yeniden düzenleme girişimleriyse başarısız oldu; narh fermanları enflasyon dalgasını durduramadı, İmparator paraya eski güveni sağlayamadı, öyle ki Mısır' da Ptolemaioslar zamanından kalma eski sikkeler, İmparatorluğun paralarına yeğ tutuluyordu.
Büyük tarihi şehrin (Roma'nın) terkedilmesi ve imparatorluk başkentinin 1.500 km. doğuya aktarılması, ne bir rastlantıydı ne de imparatorun gelgeç keyfinin bir sonucu. Siyasal durum bunu gerektiriyordu! Roma'nın Doğu eyaletlerine çok uzak oluşu, gerek orduların kaydırılmasını gerekse Mısır ve Karadeniz eyaletlerinden başkente buğday getirilmesini karmaşık bir duruma sokuyordu. İmparatorların burada, Roma tapınaklarından uzakta, Hıristiyanlığı devlet dini ilan etmeleri de daha kolaydı...