Vatan ve Menfada Gördüklerim ve İşittiklerim Osmanlı şehzadesi Ali Vasıb Efendi'nin yarım yüzyılı kapsayan ve sürgündeki Osmanlı hanedanı üyelerinin yaşamlarına ışık tutan anılarıdır. Kitabın önemli bir özelliği, yazarının, vatanında saltanat dönemi ve sonra sürgün hatıralarını yazan tek şehzade olmasıdır. 1903'te doğan Ali Vasıb Efendi saltanatın kaldırılıp hanedan üyelerinin 1924'te sürgüne gönderilmeleri üzerine, ailesiyle birlikte yurtdışına çıktı. 10 yıl kadar Fransa' da yaşadı, orada V. Mehmed Reşad'ın torunu Emine Mukbile Sultan'la evlendi. Aile 1935'te İskenderiye'ye taşındı, 1940'ta tek çocukları Osman doğdu. Ali Vasıb Efendi ilk kez 50 yıl sonra, 1974'te Osmanlı şehzadelerinin yurda dönüşlerine izin verildikten sonra Türkiye'ye döndü. 1977'de Osmanlı hanedanının reisi oldu. 1983'te İskenderiye' de vefat etti. AH Vasıb Efendi anılarını 1961'de yazmaya başladı ve 1972'de bitirdi. Saltanat dönemini ve sürgün yıllarını kapsayan anlatısı 1950'lerde son buldu. Anılarını oğlu Osman Osmanoğlu yayına hazırladı ve eklediği 70 sayfalık Osmanlı Hanedanı ve Şecereler bölümü ve 250 fotoğrafla kitabı zenginleştirdi. Bir Osmanlı şehzadesinin çocukluktan gençliğe kadarki yaşantısının ve sürgün yıllarında Osmanlı hanedan üyelerinin yaşadıklarının anlatıldığı bu kitap, tarih yazınımıza önemli bir katkı.

---