Bir Ölünün Defteri, Halid Ziya Uşaklıgil'in Sefile ve Nemide romanlarından sonra yazdığı üçüncü romanıdır. İsimlerini saydığımız bu romanlar, daha sonra 1892 yılında yayımlayacağı Ferdi ve Şürekâsı ile birlikte yazarın İzmir dönemi romanlarını oluştururlar.
Bir Ölünün Defteri ilk olarak İzmir"de çıkan Hizmet gazetesinde (nr. 400, 15 Teşrin-i sâni 1306 (1890) - nr. 451, 19 Mayıs 1307 (1891) tarihleri arasında tefrika edilir. Daha sonra 1892 yılında İzmir'de kitap halinde basılır. 1943 yılına gelindiğinde Halid Ziya, diğer romanları gibi Bir Ölünün Defteri'ni de sadeleştirerek yayımlar. Elinizdeki yayında bu baskı esas alınmıştır.
Halid Ziya Uşaklıgil, tıpkı bir önceki romanı Nemide'de olduğu gibi olayı bir aşk üçgeninin üzerine kurar: Halasının kızı Nigâr"a âşık olan Vecdi ve buna karşılık birbirlerini seven Nigâr ile Hüsam... Olayın işlenişi bakımından Nemide'ye benzeyen bir başka husus birbirine akraba iki gencin birlikte büyümesi ve bir süre sonra bunlara üçüncü bir kişinin katılmasıdır. Ancak ayrıntılara inildiğinde önemli bazı farklılıkların da olduğu gözden kaçmamaktadır.

---