Gerçekliğe ait mekânın edebiyatla teması hayal cinün yardımıyla özgürleşip ruh kazanmasını sağlar. Hayal gücünün imkân ve sınırlarını fütursuzca zorlayan edebiyatın cne l<emiğe bürünmek için muhtaç olduğu mekânla birlikteliği ioebiyatı gerçekçi düzleme indiren, edebiyat kadar eski ıcscirme yollardandır. İnsanlığın sanatsal ifade biçimlerinden edebiyat ile kimlik ve kültür birikimlerinin, değişimlerin somut ansıma alanlarından mekânın tarihsel sürecin başından beri ]; llannm kesişmesi kaçınılmazdır. Bu kesişmenin doğurduğu sonuçlar pek çok araştırmanın hatta kuramın konusu olmuştur. 3 u nedenle kendiliğinden oluşan edebiyat mekân birlikteliğini konu alan araştırmaların varlığı ve son dönemlerde çokluğu şaşırtıcı değildir.
Türk edebiyatında ‘gerçek’ kadar ‘hayal’, ‘geçmiş’ kadar ?:mdi’, ‘imgesel’ olduğu kadar ‘narrative’, ‘Doğu’ kadar ‘Batı’ elan İstanbul’un bütün türlerin ana mekânı olduğu yadsınamaz, kadıköy de İstanbul olduğu kadar Anadolu’dur. İstanbul’a ait olduğu kadar uzaktır buradan. Moda kadar eski, Fikirtepe kadar varoştur; Yeni Sahra kadar köy, Göztepe kadar kenttir; Rıhtım kadar deniz, Koşuyolu kadar topraktır; Yeldeğirmeni gibi yokuşlu, Papazın Çayırı gibi düzayaktır; Çarşısı kadar yerli, Bahariyesi kadar Batılı; Suadiyesi kadar güzel, apartmanları kadar çirkindir. Vapurlarının ruhu vardır, burada yaşar insanlar. Haydarpaşa’yla kavuşturur, ayırır; uzaklaştırıp yakınlaştırır. Semtlerinde yaşayanların oluşturduğu etnik renkler yaşananlara rağmen solmamıştır Kadıköy’de. Bir dünya cennetidir, Kadıköy...

---