Eğlence yaşamı, eski çağlardan beri kent kültürlerinin "önemli bir öğesi" olagelmiş; hatta inanç kültürleriyle kaynaştığı alanlar dahi görülmüştür, Topoğrafya, iklim, nüfus yapısı ve yoğunluğu, kentsel statü, toplumsal ve ekonomik düzey ise eğlence yaşamlarının oluşumunda başlıca etkenler olarak sıralanabilir. Bu çerçeveden bakıldığında, İstanbul'un tarihsel kimliğinin eğlence yaşamına son derece uygun özelliklerle donanmış olduğu saptanmaktadır: Tatlı su havzalarının ve ormanların eteğinde, ılıman iklimli, doğal zenginlik ve güzelliklere sahip bir yarımada; yüzlerce yıl boyunca payitaht ayrıcalığı ve güvenliği ortamında varsıllaşmış, sosyal düzeyi yükselmiş bir toplum, ırk, din, dil farklılıklarını kent halkı oluşturmada engel görmeyen ileri bir anlayış; hükümdarların uyruklarına hoşgörülü yaklaşımları ve ayrıcalıklar tanımaları... gibi pek çok olgu ve neden, bunun kanıtlarıdır. Kent tarihi de bu gerçeği doğrulayan sayısız olayı yansıtmaktadır. İstanbul, 1453'te Türkler tarafından fethedilerek Osmanlı başkenti olmasından sonra, bu konumunun değişmediği 1923'e kadarki 470 yıllık dönemde, kültürel kimlik açısından özgün bir süreç yaşamış; eğlence yaşamı ise bu süreçte önemli ve sürekli bir olgu olarak gelişmiştir. Saraydakilerden kenar mahallelilere değin her kesimin, Türklerin, öteki toplulukların aynı eğlence anlayışında ve arayışında buluşmaları açısından da İstanbul, diğer büyük kentlerde görülmeyen bir olgunluğu ve zenginliği temsil etmiştir. İstanbul'da Osmanlı dönemi eğlence yaşamının başlıca dönemeçleri: Türk Rönesans'ı olarak nitelendirilen Lale Devri (1718-1730); Avrupa göreneklerine kapıların açıldığı Tanzimat dönemi (1839-1876) ve sonrası; son dönemeci ise İstanbul'un başkentlik konumunu yitirdiği eski "tebaa ve cemaat"lerinin yerini, büyük çoğunluğu İstanbullu olmayan vatandaşların aldığı Cumhuriyet dönemi (1923 sonrası) olmuştur, Son dönemeçte, eski yaşam alışkanlıklarının 20-30 yıl daha devam ettiği ileri sürülse de eğlence anlayışının hızla değiştiği gözlemlenmiştir...

---