Münif Paşa hakkında şimdiye kadar yapılmış çalışmalar, onun XIX. yüzyılın ikinci yarısına damgasını vurmuş kişiliğini ortaya koymaktan uzaktır. Bunun nedeni araştırmaların yetersizliği değil, çerçevelerinin darlığıdır. Hiçbiri onu bir bütün olarak vermek amacına yönelmemiştir. Münif Paşa ile ilgili ilk kapsamlı çalışma, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde hazırlanmış, Adil Dai'nin mezuniyet tezidir. Daha sonra Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü Asistanı Recep Duran, Münif Paşa'nın fikirlerini, özellikle de felsefeye ve sosyal antropolojiye ilişkin olanlarını öne çıkaran bir çalışma yapmıştır. Yine Ankara Üniversitesinde, İsmail Doğan, Münif Paşa'nın eğitimciliğini, Adem Akın ise Türk kültür tarihindeki yerini araştıran tezler hazırlamışlardır. Bu araştırma, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın, sahasının klasiği haline gelmiş eseri XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi'ndeki dikkatleri de gözönünde tutularak, Münif Paşa'yı bir bütün olarak, her yönüyle ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Geniş bakış açısı dolayısıyla Münif Paşa önce devrinin kültür yapısı içinde değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu da onun sosyal kişiliğini belirleyen ayrı bir bölüm yazılmasını gerekli kılmıştır. Münif Paşa'nın sosyal etkinliklerinden ilki gazeteciliğidir. Onun gazeteciliği üzerinde şimdiye kadar, ufak tefek değinmelerin dışında hiç durulmamıştır. Hâlbuki Münif Paşa'nın idaresinde çıkan Ruzname-i Ceride-i Havadis, günlük yayımlanan ilk gazetemizdir. Daha önemlisi son derece sade diliyle ve halkı bilgilendirmeye ve bilinçlendirmeye yönelik konularıyla popüler gazetecilik de ilk olarak Ruzname'de, Münif Paşa'yla başlamıştır. Bundan dolayı, Münif Paşa'nın Rüzname-i Ceride-i Havadis yöneticiliği ve yazarlığı Gazeteciliği başlığı altında genişçe ele alınmıştır. Bu arada Rüzname-i Ceride-i Havadis ile diğer gazeteler, dilleri, habercilikleri ve uyguladıkları politikaları açısından karşılaştırılmıştır. Münif Paşa'nın bir diğer sosyal yanı cemiyetçiliğidir. Osmanlı Devletinin ilk sivil bilim kurumu olan Cemiyyet-i İlmiyye-i Osmaniyye'yi o örgütlemiş ve yıllarca yönetmiştir.....

---