Bu kitap, 1998 yılında İTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde savunulan ve tez danışmanım Prof. Dr. Filiz Özer ile jüri üyeleri Prof. Dr. Semra Ögel, Prof. Dr. Ayla Ödekan, Prof. Dr. Özden Süslü, Doç. Dr. İlknur Kolay tarafından kabul edilen "İstanbul'daki 19. Yüzyıl ve Sonrası Osmanlı Ticaret Han ve Pasajlarının Stil ve Fonksiyon Bakımından İncelenmesi" başlıklı doktora tezimden yola çıkarak ortaya çıkarılmıştır. Kitapta, bazı güncellemeler yapılmakla birlikte teze büyük ölçüde bağlı kalınmıştır. Batılılaşmanın etkisiyle 19. Yüzyıl İstanbul için bir dönüm noktası olmuş, başka birçok değişimin yanısıra, Haliç'in her iki yakasındaki ticaret bölgesi Avrupalı bir çehre almaya başlamıştır. Bu değişimin özellikle ticaret binaları ve buralardaki faaliyetler üzerindeki etkilerini araştırdığımız çalışmanın sonuçlandırılmasında birçok kişinin yardımı ve desteği olduğunu belirtmek isterim. Bunun için başta, böyle bir konunun seçilmesi konusunda bana fikir veren, kıymetli önerileri ve eleştirileriyle bu çalışmayı yönlendiren, bunun yanısıra manevi desteğini hiçbir zaman esirgemeyen danışmanım Prof. Filiz Özer'e ve fikirleriyle zaman zaman bu çalışmaya ışık tutmuş olan hocam Prof. Semra Ögel'e teşekkürü bir borç bilirim. Mimar Galip Pınar benimle birlikte hanları yerinde inceledi ve plan krokilerini çıkardı; fotoğraf sanatçısı Osman Kuvvet, çalışmanın katalog kısmındaki yapıların fotoğraflarını güncellemeler sırasında yeniden çekti; Didem Ateş Mendi kitabın grafik tasarımını yaptı; son düzeltiler Nihan Özyıldırım'ın elinden çıktı: Her birine ayrı ayrı uyumlu işbirliklerinden dolayı teşekkür ederim. İstanbul Kitaplığı çalışanları, özellikle Neslihan Yalav ve Nazan Karakaş benim için görevlerinden çok fazlasını yaptılar…

---