En kahramanından en delisine, görevde 4 saat kalanından 7 kez seçilenine, barbarından faziletlisine, rüşvetçisinden zamparasına ve vücudu Belgrat'ta, başı Edirne'de yatanına kadar 215 sadrazam görmüştü Osmanlı imparatorluğu... Ve ortalama olarak her sadrazam 2,5 yıl makamda kalmıştı. Kimine "Sürmeli", kimine "Zurnasen" kimine "Cenaze", kimine "Boynu eğri" denmişti. Bazıları direnmesini bilip baş eğmeyen, bazıları istifa edebilecek kadar faziletli sadrazamlardı. Ama azledilenler kadar, sürülüp idam edilenler de vardı. Alaettin Paşa bazı tarihçilere göre Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk sadrazamı sayılır. Osmanlı İmparatorluğu'nun aşiret düzeninden çıkıp, devlet düzenine girişinde Alaettin Bey'in büyük çabaları olmuştu. Çandarlı Kara Halil Paşa ile devletin ilk düzenli ordusunu kurmuş, adli işler için kadı, güvenlik için de subaşı teşkilatlarını oluşturmuştu. Osman ve Orhan Gazi dönemlerindeki görevini 1337'ye kadar sürdürmüştü. . Daha sonraki sadrazam ise 2 yıl başarıyla devlet yönetecek olan Süleyman Paşa'dır. Göreve 1337'de gelen Süleyman Paşa, Orhan Bey'in oğluydu. Avrupa kıtasına geçen ilk Osmanlı devlet adamı ve kumandanı olarak tanınmıştı. 1387-1402 yılları arasında sadrazamlık yapan Çandarlı Ali Paşa görevi babadan devir almıştı. Babası Çandarlı Hayrettin Paşa'nın sadrazamlığa gelmesiyle onun boşalttığı kazaskerlik görevine gelmişti. Babasının ölümü üzerine sadrazam olmuştu. Zeki ve bilgili olmamasına karşın, bazı tarihçiler Osmanlı dönemindeki ihtişam ve debdebenin Çandarlı Ali Paşa ile başladığını ileri sürerler. Çandarlı Halil Paşa'nın sonu diğer Çandarlılardan farklıdır. Sadrazamlığa atanan Halil Paşa (1438) İstanbul'un fethinden sonra Fatih tarafından azledilmiş ve Yedikule Zindanı'na hapsedildikten 40 gün sonra da idam edilmişti. Beyazıt Paşa'nın (Amasyalı) ikinci Murat zamanında Şehzade Mustafa'ya karşı savaşta esir olup ölmesini saymazsak, Çandarlı başını veren ilk sadrazamdır.

---