Ali Suavi der ki: "Türkiye kocamıştır ve can çekişmektedir fikri yeni çıkma değildir. İngiltere Kralı Birinci Charles'ın sefiri Sir Thomas Roe, 1623 tarihinde, Osmanlı Devleti'nin kocamış ve Türklerin bitmiş olduğundan bahis ile Türkiye'yi Avrupa devletleri arasında taksim etmek layihasını (tasarısını) yazmıştır. Meşhur Volney de bu fikirleri neşretti. Hatta bu mesele hakkında yazmış olduğu kitap General Bonaparte'ın elinden düşmezdi. Volney'den sonra bu fikir Avrupa'da yayıldıkça yayıldı. Hatta geçen sene göçen meşhur Lamartine de bu itikatta idi. Şimdilerde ise Türkiye'yi beş devlete taksim eden haritalar, Paris'in her sokağında satılmaktadır. Şurası bilinmelidir ki, Türkiye kocamıştır fikri Avrupa'ya girdiğinden beri, buna karşı bu memlekette, Türkiye gençtir fikri doğmuştur. Bu gençlik fikrinde olanların bizce en tanınmışı Köprülüzade Fazıl Paşa'dır ki, 'Her sınıf tebaaya emniyet', 'Vergi tayin etmek', 'Asker tertip etmek' gibi Gülhane Hattı esaslarım, 1108'de (1792), 'Nizam-ı-Cedid' namı ile ilan etmiştir. Doğup da hala bir ehliyetli taya (çocuk bakıcısı erkek) eline düşmeyen bikes (kimsesiz) Tanzimat ise Fazıl Paşa'nın ana karnına düşürdüğü 'Nizam-ı-Cedid'den ibarettir.' Bizim inkılap tarihimiz, Osmanlı devlet ve halk adamlarının ilk uyanmışlarından "B atıp göçme" tehlikesinin sezildiği ye "Yenilenip kurtulma" ihtiyacının duyulduğu günlerden başlamaktadır. Ali Suavi'ye göre bu savaşın tarihi iki buçuk asrı geçiyor ve her devirde ayrı bir karakter taşıyor. 1878'de kırk yaşında fikri ve davası uğruna başını veren Ali Suavi de bundan yetmiş beş yıl önceki "Genç Osmanlılar" devrinin adamıdır…

---