Günümüzde Aynalıkavak Kasrı adıyla anılan ve aslında Aynalıkavak Sahilsarayı'nın bugüne ulaşmış tek birimi olan kasır, Haliç'te Hasköy, Okmeydanı ve Kasımpaşa semtleriyle kıyı şeridi arasında kalan küçük bir yeşil alanda yer almaktadır. Yapı, 17. yüzyıl Haliç'inde gelişen, aynı yüzyılın Türk yazınını da etkileyen ve bugün kaybolmuş bir yaşam biçiminin tek tanığı olarak yaşatılmaktadır. İstanbul'u tanımlayan kaynaklardan, sarayın inşa edildiği alanın Osmanlı İmparatorluğu döneminde olduğu gibi, Bizans döneminde de ilgi gördüğü anlaşılır. Bizans İmparatorluğu döneminde bu yörenin imparatorlara ait bir bağ olduğu bilinmekte, bu da bu çevrede yoğunlaşan saray ilgisinin çok eskilere dayandığını göstermektedir. Osmanlı İmparatorluğu dönemindeyse yörenin, Tersane Bahçesi adıyla tanınmaya başladığı görülür. Bu ad, fetihten sonra Kasımpaşa'da kurulan, 1571'de genişletilen ve giderek bugün kasrın bulunduğu alana doğru gelişen tersane ile bağlantılıdır. 17. yüzyıl İstanbul'unu kendine özgü diliyle anlatan ünlü gezgin Evliya Çelebi, Seyahatname'sinde bu yöreden de ayrıntılı biçimde söz ederek bugün bazı önemli ipuçlarına ulaşmamızı sağlar. Onun, "Bu Hasköy yakınında, deniz kıyısında Tersane Bahçesi vardır ki, padişahlara mahsustur." cümlesi, burada bir "hasbahçe"nin varlığına tanıklık etmektedir. Evliya Çelebi, bahçeye Fatih Sultan Mehmed'in emriyle 12.000 servi ağacı diktirildiğini söyledikten sonra şöyle devam eder: "Bu ağaçlardan dolayı bu bağa güneş girmez, bu bağın abdar şeftalisi, kayısısı pek memduhtur. Bu bağın 300 kadar halifesi vardır ki, hizmet ederler." Gördüklerinden çok etkilendiği anlaşılan Evliya Çelebi'den sonra da bu bahçe, turfanda sebze, limon, turunç, ağaç kavunu gibi az bulunur sebze ve meyvaların yetiştirildiği bir hasbahçe olarak ününü sürdürmüş ve diğer hasbahçeler içinde ayrıcalıklı bir yer kazanmıştır. Bütün bunların yanı sıra, 17. yüzyıl başında burada, devlet ileri gelenlerince padişaha sunulan ender çiçek soğanlarının ve fidanların yetiştirildiği bir çiçek bahçesinin varlığından da söz edilir...

---