Büyükannemin ölümünün üzerinden otuz dört yıl geçti. Elimdeki Tempranillo kadehini onun anısına kaldırıyorum. İspanyanın sembolik üzümü Tempranillo, bana meşe ağacı notaları ve kuşüzümü, böğürtlen ve erikten aldığı renkle şarabın kendini nasıl ifade edebileceğini fısıldıyor. Cam bardağın ardındaki karmaşık ve olgun rengini seyrediyorum. Geçmişle mükemmel eşleşiyor; ıslak orman ve yıllanmış varil kokusu.
Damlalar arsızca girişteki vitray cama çarpıyorlar. Merdivenin altında oluşan boşluk, evimin en sevimli köşelerinden biridir. Bu boşluk köklerimi korur. Orada siyah bir sandık durur; büyükannemin sandığı. Büyükannem, tarihsel bir kişilik, bir Carlota ya da Jeanne D’Arc değildi, ama boşluklar açan, başka bir ülkede sığınak arayan yüzlerce mülteciden biriydi. Gezgin bir yaşamı kader olarak benimseyenlerden biriydi. Onun kaderi, haberi olmadan benim yaşamımı da etkilemişti.
Atmosfere yoğun bir rehavet çöktü. Odadaki havaya uyuşukluk yayıldı. Üzerinde büyükannemin beline oturan tül bir elbise giydiği portresinin durduğu sandığı açmaya karar verdim. Bakışları yoğun, duruşu mağrurdu. Portreyi gören herkes bunun bir rölyef olduğunu söyleyebilirdi. Sultanın haremindeki cariyelerin ve odalıkların giydiği tipik Türk ayakkabılarının gümüş figürlerini, portreyi ve işlemeli örtüyü kaldırdım. Bunları nereden aldığımı çok net hatırlıyordum. İlk İstanbul yolculuğumdu ve her şey bana büyükannemi hatırlatıyordu.
Sandığın iki yanındaki sapların kalın yüzeyleri çürümüşlerdi, en küçük bir dokunuşta paramparça olmaya hazırlardı. Eğildim, kilit dokunur dokunmaz açıldı. Kapağı yavaşça açtım... 

---