Günümüzdeki Atatürk incelemelerine baktığımız zaman, yerli ve yabancı araştırmaların bir hayli arttığını görüyoruz. Yeni belgelerin ışığında eksik bilgilerimizin tamamlanması önemlidir. Tarihi kişilik olarak Atatürk’ün incelenmesi çok yönlü bir çalışmayı gerektirmektedir. Yaşam öyküsü başta olmak üzere kişiliğinin değişik boyutları ve gerçekleştirdiği inkılapların zamanın şartları çerçevesinde incelenip bilimsel olarak ortaya konulması O’nu tanımamızı kolaylaştıracaktır.
Şüphesiz Atatürk’ün iyi anlaşılabilmesi için kişilik özelliklerinin, yaşadığı olaylar ve bu olaylar karşısında gösterdiği tepkiler dikkate alınarak incelenmesi lazımdır. Bu düşünceden hareketle bir devlet adamı olarak Atatürk’ün para ve mal ile olan ilişkileri O’nu anlamamız açısından çok önemlidir. Hem “insan Atatürk’ü” hem de “devlet adamı Atatürk’ü” bu şekilde daha iyi tanımamız mümkün olabilir.
“Beytülmâr" devlet hâzinesi demektir. Türk devlet geleneğinde çoğu zaman "tüyü bitmemiş yetimin hakkı” deyişiyle ifade ettiğimiz üzere devlet hâzinesi, hem tarihi hem de inanç geleneklerimiz açısından çok üst bir noktada görülmüştür ve görülmektedir. Dolayısı ile devleti yöneten insanlardan, millet adına yönettikleri devletin parasını ve malını sarf ederlerken bu anlayışa sadık kalarak hareket etmeleri beklenir.
Bilindiği gibi, Erzurum Kongresi öncesinde askerlikten istifa ederek herhangi bir sivil insan durumuna düşen Mustafa Kemal Paşa’nın giyeceği bir sivil elbisesi bile yoktur. Kolay değildir. 1894 yılından 1919 yılma kadar 25 yıldır üniforma içinde geçen bir hayattan bahsediyoruz. O günün fotoğraflarında gördüğümüz kıyafeti (caketatay) Erzurum Valisi Münir Bey’in, Başına giydiği fes de Mazhar Müfit Bey’indir...

---