Osmanlı Araştırmaları Vakfı, doğru tarihe ışık tutacak önemli bir eseri daha neşretmekle, gayesine muvafık hizmetlere bir yenisini daha eklediği kanaatindedir. Bu Kitap, değerli arşivci ve iktisat tarihçisi Yrd. Doç. Dr. Said Öztürk'e ait "Askeri Kassama Ait On yedinci Asır İstanbul Tereke Defterleri; Sosyo-Ekonomik Tahlil " adını taşımaktadır. Hem Şer'iye Sicillerindeki farklı müstensihlerin zor veya kolay her çeşidiyle bütün yazılarını okuyabilme kabiliyetini, hem konuyla ilgili iktisadi terimleri bilme ve iktisat nosyonuna sahip olma özelliğini ve hem de İslam Miras Hukukunu yakından bilme ehliyetini icap ettiren böyle bir çalışma, İktisat Tarihimize ışık tuttuğu kadar, Hukuk Tarihimize ve genelde Osmanlı Sosyal Tarihine de ışık tutacaktır. Eserin ileri açıdan değerlendirilmesini konuyla ilgilenen ilim adamlarına terketmekle beraber, hukuk tarihini ve özellikle de Osmanlı Hukuk Tarihini yakından ilgilendiren bazı mühim noktaları okuyucuların dikkatlerine arzetmek istiyoruz: 1) Çeşitli eğitim düzeylerinde bize öğretilen ve yanlış olarak anlatılan bir husus şuydu; Osmanlı Devletinde vatandaşın hiç bir hakkına ve hürriyetine devlet ve özellikle Padişah tarafından ciddi bir hürmet mevcut değildi. İnsanların bütün hakları ve özellikle de mülkiyet hakkı tehlikedeydi ve saygı görmüyordu. Fertlerin mülkiyet hakkını kullanabildikleri mal varlıkları yoktu. İşte Said Öztürk' e ait ve vefat edenlerin terekelerinin mirasçılarına kassamlarca taksimini ihtiva eden Tereke Defterlerinden yüzlercesini tetkik etmesinden anlaşılmıştır ki, Osmanlı Devleti, bütün hak ve hürriyetlere olduğu gibi, fertlerin mülkiyet hakkına da saygı göstermiştir. Bırakınız, insanların önemli mal varlıklarına saygı gösterilmesini; insanlara ait bir küçük kitap veya bir ibrik gibi küçük şeylerin dahi en küçük bir tecavüze maruz kalmadan mirasçılara intikal ettiğini ve bu taksimin de miras hâkimi demek olan askeri kasamlar tarafından yapıldığını açıkça görüyoruz. Kitabın hemen hemen yarısını teşkil eden tablolar, yüzlerce tereke defteri taranarak ortaya konulan en açık delillerdir...

---