Yaşanmış, ama yazılmamış bir şehirdir, İstanbul. Geçmişteki İstanbul'u, kitapları ve resimleri ile ancak Batıdan gelenlerin ilgileri ve becerileri, bir oranda, tarihe maletmiştir. Bunların elde kalabilenlerini, ilk kez olmak üzere bir araya getirebilmek amacı ile kurduğum, Soğukçeşme Sokağındaki "İstanbul Kitaplığı"nın, bir işlevi bu ise, öbürü, yabancı dillerde ya da eski harflerle basılı-yazılı kaynaklarda kalmış (veya hiç basılmamış) olan bilgileri, günümüz yazısına ve düşüncesine aktarmaktır. Yapılacak yayınlar, Kitaplıktaki bölümlerin paralelinde olacak: Tarih dizisi, biyografiler, yapı ve semt monografileri, genel İstanbul etüdleri... gibi. Elimizdeki kitap, tarih dizisinin birinci eseri. Yakın tarihimizi derinden etkilemiş bir kişinin, Abdülhamid'in son dönemlerini yansıtıyor. Aslı İngilizce olan kitabı ilk defa olmak üzere Türkçeye çevirerek sunuyoruz. Sultan Abdülhamid, hakkında ancak en aşırı uçlarının, yani kendisine çok bağlı olanlarla, en fazla karşısında olanların yargılarıyla tanıtılmış bir yakın tarih figürümüzdür. Osmanlı İmparatorluğunun son döneminde oynadığı büyük ve etkileyici rolüne karşılık, etraflıca ve objektif olarak yansıtılamamış bir portredir. Döneminin şartları ve karakterleri, günümüzü de önemli ölçüde etkileyen bu kişinin, hakkındaki bütün kaynakları bilmenin ve öğrenmenin, ilmi bir çalışmanın temelini oluşturduğuna inanıyoruz. . Sunduğumuz eser, bu yoldaki ana kaynaklardan biri. Başlıca iki özelliği olduğu görülüyor: Önyargıları ve gözlemleri. Birinciler, çok sübjektif ve değersiz. O yüzden onların bir çoğunu, not düşerek metinden çıkardım. Ama ikinciler önemli. İmparatorluk çöküşünün en çalkantılı günlerinin bir tanığı olan, bu yaşanmış anıların değeri olduğuna ve bilinmeyen bir çok gerçeği aydınlattığına inanıyoruz. Çelik Gülersoy

---