ONUN hayat hikâyesini de, zaferlerini de "Oğuz Han Destanı"ndan öğreniriz... Ay Han'ın dünyaya getirdiği ve Teoman Han'ın Mete adını verdiği çocuk, kara saçlı, kara kaşlı, gök gözlü, kızıl dudaklı idi; perilerden bile güzeldi. Anasından yalnız bir defa süt emdi, başka emmedi. Konuşmaya başladı; çiğ et ile kımız istedi. İlk aşı yediğinin kırkıncı günü yürüdü; güreşmeye, ata binmeye, geyik av-lamaya başladı. Bu bir çocuk değil, sanki fırtınaydı. Ele avuca sığmak bilmiyordu. Günler ve gecelerden sonra bileği bükülmez bir yiğit oldu. Samur omuzlu, kurt belli, nur yüzlü ve av ucunun içi kan gibi kıpkırmızı olan bu yiğit, delikanlılık çağına geldiği sırada, civar ormanlarda barınan ve etrafa dehşet saçan bir canavar türemişti. Ormanda tek başına bu canavarı bekledi. Onu üzerine çekip döğüştü. Bu amansız boğuşma sonunda canavarı öldürüp başını kesti. Civardaki aşiretlerin hepsi bayram ettiler. Sonra aşiret beyleri bir araya geldiler. Kendilerini bir bayrak altında toplayacak kahramanın nihayet ortaya çıktığına karar verdiler. Onun etrafında, onun gök bayrağı altında toplanmaya başladılar. Oğuz Han adıyla anılan Mete bir gün "Buzdağı" üzerinde otağını kurmuştu. Sabah tan yeri ağarırken otağın içine güneş gibi bir ışık girdi. Ortalıktan boz tüylü, boz yeleli büyük bir erkek kurt çıktı. Bu boz kurt kendisine "Ey Oğuz, artık ben önde yürüyeceğim" dedi. Oğuz Han' ordusunu toplayıp Bozkurt'un peşine düştü. Oğuz Han, Bozkurt'un peşinde birçok diyar dolaştı, pek çok savaşlar verdi. Birçok ülkeler fethetti. Kurduğu büyük Türk devletinin sınırlarını Japon Denizi'nden Volga ırmağına kadar uzattı. Çinlileri büyük bir yenilgiye uğratarak büyük zafer kazandı. Oğuz Han bütün Türk boylarını da bir araya toplamıştı. Türkler kendisine, gök kudreti anlamına gelen (Tanrı Kuh) dediler. Beylerinden olan Kıpçak, Karluk, Kalaç ve Kankılı'yı aldığı ülkelere vali yaptıktan sonra memleketine döndü.

---