Yusuf Ziya Ortaç

Şair ve yazar, siyaset adamı Yusuf Ziya Ortaç 23 Nisan 1895'te İstanbul'da doğdu. Arif Ünlü, İzci, Kamber, Sarı Çizmeli Mehmet Ağa, Yakuboğlu Işık, Çimdik adlarını da kullandı. Alyans İzrailit Okulunu ve Vefa Lisesi'ni tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Bölümünü bitirdi (1915). Lise yıllarında, Servet-i Fünun'culardan etkilenerek, aruz vezniyle şiirler yazmaya başladı. İzmit, Galatasaray ve Mercan liseleri ile İstanbul'daki yabancı özel okullarda edebiyat öğretmenliği yaptı. Tek başına çıkardığı Şair (1918-1919, 15 sayı) ve Orhan Seyfi 'nin çıkarmaya başladığı Akbaba adlı haftalık mizah dergisini 1923'ten itibaren yönetti. Orhan Seyfi ile Aydabir (1935-1937) adlı dergiyi, 1935'ten itibaren Heray adlı sanat iktisat ve siyaset dergisini yayımladı. 1946'da CHP'den Ordu Milletvekili seçildi. Milletvekilliği görevi sonra erdikten sonra yine dergicilik ve yayıncılıkla uğraştı. Kemalizm'in, bağımsız bir devletin ve Cumhuriyetin en koyu savunucusu haline gelerek, karşıt görüşleri ve bunları dile getirenleri hicivsel bir mizahla alaya aldı. Yusuf Ziya Ortaç 11 Mayıs 1967'de İstanbul'da öldü. Hece vezniyle yazdığı ilk şiiri "Gecenin Hamamı", Türk Yurdu'nda yayımlandı. Daha sonra şiirleri; Türk Yurdu, İçtihad, Servet-i Fünun, Şair, İnci (1919), Büyük Mecmua (1919), Orhan Seyfi ile çıkardıkları Çınaraltı dergilerinde yayımlandı. Mizahi şiirlerini ise yine Orhan Seyfi ile birlikte çıkardığı haftalık Diken (1918­1920) dergisinde Çimdik imzasıyla yayımladı. İkdam'da "Perde", Cumhuriyet gazetesinde "Akisler" adlı yazılarını yayımladı. Uzun yıllar Akbaba dergisini yayınladı.

Bibliyografya

Akından Akına (1916), Cenk Ufukları (1917), Şen Kitap (1919), Aşıklar Yolu (1919), Latife (1919), Kördüğüm (1920), Cen Ufukları (1920), Nikahta Keramet (1923), Yanardağ (1928), Kürkçü Dükkanı (1931), Şeker Osman (1932), Ahmet Haşim Hayatı ve Eserleri (1937), Bir Selvi Gölgesi (1938), Kuş Cıvıltıları (1938), Binnaz (1941), Göç (1943), Beşik (1943), Ocak (1943), İsmet İnönü (1946), Üç Katlı Ev (1953), Sarı Çizmeli Mehmet Ağa (1956), Göz Ucuyla Avrupa (1958), Gün Doğmadan (1960), Bir Varmış Bir Yokmuş Portreler (1960), Bir Rüzgar Esti (1962), Bizim Yokuş (1966), Yergi Nükte ve Fıkralarıyla Yusuf Ziya Ortaç (Sulhi Dölek -1984), Yusuf Ziya Ortaç Yaşamı-Sanatı-Yapıtları (Kolektif -1997), Yıktın Perdeyi Eyledin Viran (2004),