Yusuf İle Züleyha

Yazar : Prof. İsmail Hikmet Ertaylan
Yayın Tarihi : 1960
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 19
Ölçü : 12 x 17 cm
Yayınevi : İst. Üni. Edebiyat Fakültesi

En eski dini kıssalardan biri olan "Yusuf ve Züleyha" kıssası membaını ta Tevrat'tan alarak çeşitli renklere bürüne bürüne zamanımıza kadar gelmiştir. Kur'anda "ahsenülkıssa" diye anılan bu kıssa hakkında Renan da "değil sadece en eski, belki bu ana kadar hiç eskimemiş roman" diyor. Bu kıssayı en evvel nazmen ve farisi olarak yazan Firdevsi-i Tusi olmuştur (ölm. 1021 -1025?). Bundan sonra asırlarca unutulmuş olan bu kıssa bütün tefsirlerde mevcuttu. Bunlardan da istifade eden dini kitaplarda, kıssanın, yerine göre herhangi bir kısmı, misal olarak zikredilegelmekte idi. Kur'an ve tefsirlerden faydalanılarak yazılan ilk orijinal manzum Türkçesi Kırım'da (H. _630) tarihinde meydana getirilmiştir. Kendisi bile: "Bu kıssayı ilk olarak yazan benim" diyen Molla Camiden çok evvel yazılmış müteaddit Türkçeleri vardır. Kırım'da yazılmış olanı - ki asıl bahsimiz konusu olacaktır - incelemeden önce, Cami'nin yazmış olduğu Farsçasından evvel yazılmış olanları gözden geçirelim. Bunlardan ikisi Hicri sekizinci ve Miladi on dördüncü asrın başlarında hemen hemen (H. 700) tarihlerinde nazmen yazılmıştır ki dili, imla hususiyetleri ve edebi zihniyet ve sanat itibarlarıyla şüphe yok ki Hicri yedinci ve Miladi on üçüncü asrın malı demek olur. Şu halde Kırım'da yazılanı da göz önünde tutacak olursak diyebiliriz ki her üçü de aynı asrın yani on üçüncü Miladi asrın edebi mahsulleridir. Görülüyor ki her üçü de, daha Molla Cami'nin doğumundan evvel yazılmışlardır. 700 tarihlerinde yazılanlardan biri Şeyyad Hamza'nın Yusuf ve Züleyha'sıdır ki faksimile ettirilip incelenerek bastırılmıştır.
******