Yunus Nadi Abalıoğlu

Gazeteci, yazar Yunus Nadi Abalıoğlu 1880 yılında Fethiye'de doğdu. İlk tahsiline Fethiye´de başladı. Rodos´da Süleymaniye Medresesi'nde okudu. Daha sonra İstanbul´a geldi ve bir süre Galatasaray Sultanisi'ne ve Hukuk Mektebi'ne devam etti. Aynı zamanda Malumat gazetesinde yazmaya başladı. Hükümet aleyhtarı gizli bir cemiyetle ilgili görülerek Midilli kalesinde üç yıl hapse mahkum edildi (1901). Cezası bitince İstanbul´a geldi. İkdam, ve Tasviri Efkar gazetelerinde çalıştı. İttihat ve Terakki Cemiyetiyle yakın ilişkisinden ötürü, 1910'da bu cemiyetin Selanik´de yayımlanan organı Rumeli gazetesine başyazar oldu. 1912 Nisan-Ağustos tarihlerinde Osmanlı Meclis-i Mebusanı'na Aydın Mebusu olarak girdi. İstanbul´da 1918'de Yeni Gün gazetesini kurdu ve Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda İzmir Mebusu seçildi. Mütareke sırasında, İngilizlere karşı tavır aldığı makaleleri yüzünden tutuklanacağını anladı ve Anadolu'ya geçerek Yeni Gün gazetesinin yayımına Ankara´da devam etti. Mustafa Kemal Paşa'nın başlattığı bağımsızlık savaşına basın yoluyla destek verdi. 1920'de Büyük Millet Meclisinde İzmir mebusu oldu. Cumhuriyetin ilanından sonra 1924'te İstanbul´da Cumhuriyet gazetesini yayımlamaya başladı. 1920 yılında Muğla milletvekili seçilerek TBMM'nin altıncı seçim dönemine kadar bu görevinde kaldı. Yunus Nadi, İttihatçılıktan geçerek Cumhuriyet devrinin önde gelen şahsiyetleri arasında yer alan nadir gazetecilerdendir. Cumhuriyet gazetesinde Atatürk ilkelerine ve Türkiye Cumhuriyeti'ne bağlılığını tüm yazılarında dile getirdi. Basın ve siyaseti birlikte yürütmesi, üst kademedeki şahıslarla yakın ilişkileri devrinde itibarını ve gazetesinin güvenilirliğini arttırdı. Yunus Nadi 28 Haziran 1945'de İsviçre'de öldü. Yunus Nadi anısına Cumhuriyet gazetesince her yıl, ayrı birçok dalı kapsayan bir yarışma düzenlenmektedir.

Bibliyografya

Artemis (1900), İhtilal ve İnkılab-ı Osmani (1908), 49 Saat Graf Zeplin ile Havada (1930), Ankara'nın İlk Günleri (1955), Birinci Büyük Millet Meclisinin Açılışı ve İsyanlar (1955), Ali Galip Hadisesi (1955), Çerkez Ethem Kuvvetlerinin İhaneti (1955), Mustafa Kemal Paşa Samsun'da (1955), Kurtuluş Savaşı Anıları (1978), Türkiye'yi Sokakta Bulmadık (1997), Cumhuriyet Yolunda Yunus Nadi (Sami Karaören -1999), Cumhuriyeti Kuran Masonlar (Emre Avşar, 2007)