Türkiye'de Posta Telgraf ve Telefon Teşkilatının Tarihsel Gelişimi (1840-1920)

Yazar : Tanju Demir
Yayın Tarihi : 2005
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 264
Ölçü : 20 x 27,5 cm
Yayınevi : PTT Genel Müdürlüğü

Türkiye'de Posta ve Telgraf ve Telefon Örgütünün tarihsel gelişimi bir bütün halinde ve ayrıntılı olarak ele alınmamıştır. Bazı araştırmacılar ve yerli-yabancı koleksiyoncular konuyla ilgili çalışmalar yapmışlarsa da bunların sınırlı bir alanı kapsadığı görülmektedir. Bu yüzden TürkPosta ve Telgraf Örgütünün tarihinde incelenmeye ve üzerinde düşünmeye açık birçok nokta vardır. Örneğin, Osmanlı Posta ve Telgraf Nezaretinin Uluslararası Posta birliğine girişinden (1874) sonraki dönemi üzerinde yeterli bir çalışma yoktur. Bunun gibi Meşrutiyet ve ı. Dünya Savaşı, Mütareke yılları hakkında da bilinenler bazı anılarla meslek dergilerinde yayınlanmış dağınık yazılardan ibaret kalmıştır. Bunun yanında Posta ve Telgraf Nezareti'nin Osmanlı İdari yapılanmasındaki yeri de tam olarak tanımlanmış değildir. İşte bu ve bunun gibi birçok eksikliklerin mümkün olduğunca giderilmesi amacıyla Türkiye'de Posta ve Telgraf ve Telefon Örgütü'nün tarihsel gelişimi bu çalışmanın konusu olarak belirlenmiştir. Kitabın kapsadığı dönem olarak 1840-1920 yıllarının seçilmesinin nedeni de şudur: 1840 Posta Nezaretinin kurulduğu yıldır. 1920 ise, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümetinin, Anadolu'da Posta ve Telgraf haberleşmesini kendisine bağladığı ve "Ankara" sürşarjıyla, Ulusal Devletin ilk posta pullarını tedavüle çıkardığı yıldır. Pul da para gibi bir bağımsızlık ve egemenlik simgesi olduğuna göre, i 920 tarihi hür ve bağımsız Türk Devletinin kuruluşunun ilan tarihidir denilebilir. Bu düşünceden hareketle çalışmamızda, Osmanlı Dönemi Posta ve Telgraf ve Telefon idaresinin kuruluş ve sona eri Ş tarihleri esas alınmıştır. Bu dönem içinde yaşanan ve Posta ve Telgraf ve Telefon örgütünün içinde bulunduğu ya da etkilendiği siyasal ve toplumsal olaylar da değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ancak, Posta Nezaretini kurulması süreci Tanzimat dönemi uygulamaları ve Telgrafın Osmanlı Devleti'ne girişi konusu daha önce Nesimi yazıcı ve Mustafa Kaçar gibi araştırmacılar tarafından enine boyuna incelendiği için kısa olarak geçilmiştir. Konunun belirlenmesinde temel olarak Tanzimat sonrası dönem ve özellikle de 1863 'te ilk Osmanlı posta pulunun çıktığı tarih başlangıç kabul edilmiştir.
******