Türk Sinema Tarihi

Yazar : Giovanni Scognamillo
İsbn : 9757942855
Yayın Tarihi : 1998
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 564
Ölçü : 20,5 x 28 cm
Yayınevi : Kabalcı
Bahsi Geçen : Duygu Sağıroğlu, Z. Erdoğan Tokatlı

Sinemanın Türkiye'ye girişi çeşitli kaynaklara göre Yıldız Sarayı'nda (1896) ve halka açık gösterilerle başlar. Örneğin, Romanya uyruklu bir Polonyalı Sigmund Weinberg'in Galatasaray dönemecindeki Sponeck adlı birahanenin salonunda düzenlediği halka açık film gösterisi. Bu film gösterisinin tarihi 1897'dir. 1908 yılından başlayarak çeşitli kentlerde halka açılan sinema salonları, gösterilerini yabancı uyruklu ve Türkiye'deki azınlıkların egemenliğinde sürdürürken devreye Cevat Boyer'le Murat Bey'ler girer. Ve Şehzadebaşı'nda Milli Sinema adı verilen "ilk Türk sineması" açılır (19 Mart). I. Dünya Savaşı'nın başladığı günlerde yedek subaylığını yapan Fuat Uzkınay, Türk sinema tarihinin ilk filmini çeker. Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı adını taşıyan ve tarihi anısı olan bu film, 150 metre uzunluğunda bir belgeseldir. Ve işte 14 Kasım 1914, Türk sinemasının gerçek doğum tarihidir. Daha sonra Fuat Uzkınay ilk kez öykülü filmlere el atar ancak bu filmleri tamamlayamaz (Leblebici Horhor ve Himmet Ağanın İzdivacı). 20 yaşlarında bir gazeteci olan Sedat Simavi'nin çabalarıyla ilk konulu filmler çekilir. Genç Simavi'nin yönetmenliğini yaptığı "Pençe' ve "Casus', Türk sinemasında yarım kalmadan çekilen ilk konulu filmlerdir. 1916 yılından itibaren Almanya'da oyuncu ve yönetmen olarak film çalışmaları yapan tiyatrocu Muhsin Ertuğrul'un yurda dönüşü ve ilk özel yapımevi olan Kemal Film şirketinin kuruluşuyla Türk sinemasında yeni bir dönem başlar. Muhsin Ertuğrul, Kemal ve Şakir Seden kardeşlerle yaptığı işbirliği sonucu iki film çeker; İstanbul'da Bir Facia-i Aşk (Şişli Güzeli Mediha Hanımın Facia-i Katli) ve Boğaziçi Esrarı (Nur Baba). Muhsin Ertuğrul, daha sonra üç film çeker. İlki Halide Edip Adıvar'dan uyarladığı Ateşten Gömlek'tir. Kurtuluş Savaşı'nı konu alan ilk filmdir. Filmin Türk sineması adına bir diğer özelliği de ilk kez Türk kadınlarının oynamasıdır. (Bedia Muvahhit ve Neyyire Neyir). Muhsin Ertuğrul'un İstanbul Sokaklarında adlı filmi, Türk sinemasının ilk ortak yapımıdır (Türk-Mısır-Yunan). Semiha Berksoy, Talat Artemel, İ. Galip Arcan gibi Türk oyuncuların yanı sıra Mısırlı Azize Emir, Yunanlı Gavrilides'in başrollerini paylaştığı filmin seslendirme (dublaj) işlemi Paris'teki Espinay stüdyolarında yapılır…
******

Oktay Aras Kitaplığındaki Duygu Sağıroğlu, Z. Erdoğan Tokatlı Kitapları (2)