Türk Mizah Edebiyatı Antolojisi

Yazar : Zahir Güvemli
Yayın Tarihi : Ekim, 1955
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 127
Ölçü : 12 x 17 cm
Yayınevi : Varlık Yayınları

Bizim mizah edebiyatımızın zenginlik derecesi, aralarındaki mana farklarına rağmen yine bu grupta toplanabilen kelimelerin dünkü ve bugünkü dilimizde bolluğundan anlaşılabilir: şaka, alay, fıkra, latife, nükte, mizah, hiciv, hezliyyat, zevkiyyat, mutayebat, şathiyyat, ilh... Bu zenginlik, mizah anlayışının da zamanla değiştiğine, geliştiğine delil. Ancak bu gelişmeyi, mizah edebiyatımızın mazisini inceleyen, hatta bizim mizah anlayışımızı tespite çalışan hiç bir araştırma mevcut olmadığından, bu antolojiyi hazırlarken epey güçlük çektik. Bir değil, birkaç cildi dolduracak zenginlikteki mizah edebiyatımızdan seçeceğimiz parçaları ister istemez sınırlandırmak zorundaydık. Bunun için, a) bu seride yayınlanan eserlerin hedefi, b) bibliyografyasızlık, c) antolojinin kütüphane raflarında küflenmek için değil, okunmak üzere neşrinden doğan asgari bir dil seviyesi gibi sebepler hareket noktamızı, zamanımız eserlerine doğru kaydırdı. Zihindeki hazırlanışı yanında hemen tamamıyla cemiyetten gelme bir mahsul olan mizah, sade fizyolojik değil, içtimai değişmelerin de tesirine bağlı, manzarası, o değişikliklere göre çeşitleniyor. Mizahın, karikatür de dahil, her şekli, fert bakımından mantık kaziyesi kuruluşlu, nükte dediğimiz gizli fikri keşfe götürücü, alaycı ve ne de olsa aleyhte çeşnilidir. Bundan dolayı mizah, genel olarak, yıkıcı bir vasıta sayılmıştır. Her cemiyette değişik mizah anlayışı var. Çünkü cemiyetlerin, olaylar karşısında durum ve davranışları değişik. Zekâlarını işletme kabiliyetleri, iklim ve hayat şartlarıyla de ilgili olarak, başka başka, sıcak ülkelerde yaşayanların nükte mahsulleriyle, soğuk diyarlarda yaşayanların nükteleri birbirine benzemiyor. İntikal sürati, cemiyet terbiyesi gibi sebepler sosyal tesirlere eklenerek milletlerin mizah yapısını değiştiriyor…
******