Türk İnkılabı Tarihi Cilt II - Kısım IV

Yazar : Yusuf Hikmet Bayur
İsbn : 9751603250
Yayın Tarihi : 1991
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 796
Ölçü : 16,5 x 23,5 cm
Yayınevi : Türk Tarih Kurumu

Bu eserimize ayrıntılı olarak İkinci Meşrutiyetin ilanıyla başlamıştık. Bu bakımdan eserin ilk cildinde II. Abdülhamid devrinin 1908 yılına kadar olan kısmını bir türlü giriş olarak ele almış ve sırası düştükçe Osmanlı ülkesi dışındaki inkılapçıların çalışmalarını da anmıştık. Burada bu çalışmaları yeniden ve toptan ele alacak değiliz; ancak Osmanlı devletinin son yıllarındaki genel siyasası ile kötü gidişini anlamak için İttihad ve Terakki'nin ve Sabahaddin Bey gibi öbür muhaliflerin Avrupa'daki çalışmalarını, keza muhalefetin başındakilerin düşüncelerini ve mücadelelerini bilmekte fayda vardır. Gerçi hu işte sonuna kadar sebat edip Abdülhamid'in aldatıcı çağrılarına kapılmayan veya menfaat ümidiyle sürüklenmeyenler arasında en belirli kimseler olan Ahmed Rızalar, Dr. Bahaeddin Şakir ve Nazım'lar İttihad ve Terakki Cemiyeti'nde hiç bir vakit Ta1'at, Enver ve Cemal'ler, hatta Halil Menteş'ler ve Kara Kemaller karlar nüfuz sahibi görünmemişlerse de, pek çabuk öbür cemiyet arkadaşlarıyla arası açılan Ahmed Rıza Bey, Dr. B. Şakir'le Dr. Nazım Beyler 1918 bırakışmasına kadar cemiyetin görünmeyen ve örtülü kalan yönetici kuvvetleri arasında birinci saf ta bulunanlardan olmuşlardır. Burada bilhassa İttihad ve Terakki ileri gelenlerini alışımızın sebebi Meşrutiyet devrinde iktidarın hemen hep bu takımın elinde bulunmuş olmasıdır. Esasen bu kimseler ve Avrupa'da onların hizbinden olan ikinci derecedeki arkadaşları Meşrutiyetin ilanından sonra Osmanlı ülkesine geldikleri vakit oradaki İttihad ve Terakki üyeleridir. Bunları en toplu ve şümullü olarak birçok belgelerle birlikte yayınlayan eserler Ahmed Bedevi Kuran'ın "İnkılap Tarihimiz ve Jön Türkler" (İstanbul 1945) ve "İnkılap Tarihimiz ve İttihad ve Terakki" (İstanbul 1948) adlı eserleridir.
******