Türk Denizcilik Tarihi Cilt 1

Yazar : İdris Bostan, Salih Özbaran
İsbn : 9789754095463
Yayın Tarihi : Temmuz, 2009
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 391
Ölçü : 23,5 x 29,5 cm
Yayınevi : Deniz Kuvvetleri Komutanlığı

Selçuklu Devleti kurulmadan önce Horasan ve Maveraünnehir bölgelerindeki nehirler üzerinde ticaret yapmak ve yolcu taşımak için gemiler kullanılmaktayken Gazneliler döneminde İndus nehri üzerinde, Türk tarihi açısından, önemli bir savaş gerçekleşti. Gazneliler'in meşhur sultanı Mahmud (999- 1 030) Hindistan'a yaptığı son seferinde (Mart 1027) Multan'a doğru ilerledi. Bu seferin gayesi yol kesen ve hırsızlık yapan Catlar'ı cezalandırmak idi. Sultan Mahmud, İndus nehrinin iki yakasına hâkim bulunan, gayet savaşçı ve aynı zamanda usta birer denizci olan Catlar ile savaşabilmek için çok sayıda gemiden oluşan bir ince donanma yaptırdı. Bu gemilerin her birine düşman teknelerini parçalamak için biri ~minin önünde, öteki arkasında üç adet sivri demir çubuk yerleştirdi. Ayrıca her gemiyi mürettebattan başka yirmi okçu (tirendaz), karure (şişe), naft (petrol) ve siper (kalkan) ile donattı. Gazneliler nehir üzerindeki bu savaşta Catlar'ın çok sayıdaki gemilerini batırıp yaktılar ve onları mağlup ettiler. Böylece Selçuklular öncesinde Türk denizcilik tarihinde önemli bir olaya tanık olundu. Büyük Selçuklular Dönemi Büyük Selçuklu Devleti (1038- 1157) kurulduktan hemen sonra daha ziyade Batı yönünde genişlemeye başlamış ve on yıl gibi kısa bir sürede İran'ı geçerek Anadolu'ya ulaşmıştı. Bu batı yönündeki ilerleme sırasında Büyük Selçuklular dönemiyle ilgili gerek nehirlerde, gerekse denizlerde bazı faaliyetlerin olduğunu tespit edebiliyoruz. Dandanakan Savaşı'nın (1040) ardından, çağrı Bey' in oğlu Melik Kavurd İran'ın Kirman bölgesine hâkim olduktan sonra, dikkatini zengin ve çeşitli hazinelerle dolu olan Uman (Umman) ülkesine çevirmişti. Kavurd için Hürmüz sahillerinden çok uzak olmayan Uman'ın zabtı sırasında karşısına çıkabilecek tek engel, belki de yabancısı olduğu denizdi. Buna rağmen o, deniz tehlikesini pek önemsemedi ve Hürmüz emirini huzuruna çağırarak kendisini ve askerlerini Uman'a nakletmek için her türlü hazırlığı yapmasını, gemiler ve kayıklar toplamasını emretti. Hürmüz hâkimi bu emre uyarak Kavurd'a tabi oldu, gemiler ve mürettebatını hazırladı. Kavurd, belki de hayatında ilk kez gördüğü denizde…
******İdris Bostan