Topkapı Sarayı Müzesi: 1 Köşkler

Yazar : Hülya Tezcan
Yayın Tarihi : 1978
Dil : Türkçe+İngilizce
Sayfa Sayısı : 32
Ölçü : 16 x 22 cm
Yayınevi : Yky

Konumuz olan köşkleri anlatmaya başlamadan önce, içinde yer aldıkları avlu hakkında biraz bilgi vermek istiyoruz. Bu avlu kaynaklarda "4. avlu" veya "4. yeri" olarak geçmektedir. Sarayın 2. ve 3. avlusunda olduğu gibi etrafı revaklarla çevrili değildir. Ayrıca burası düz bir saha olmayıp birbirinden farklı yükseklikte setler halindedir. Setler üzerinde, köşkler, aralarında havuzlar ve bahçeler yer almaktadır. Bu avludan bir kapıyla "5. yeri" denilen ve bugün halka açık olan Sarayburnu'na ve Gülhane Parkı'na çıkılır. Avlunun en yüksek seti sol tarafta kalıyor. Burası muntazam beyaz mermer döşemeli olup bir tarafında fıskiyeli zarif bir havuz yer alır. Sünnet odası, Bağdat ve Revan köşkleri havuz etrafına serpiştirilmiştir. Havuzun arka tarafında Hırka-i Saadet dairesi görünür. Havuzla bu mukaddes daire arasındaki sahanın zemini renkli mozaiklerle süslenmiştir. Sol tarafta SÜNNET ODASI yer alır. Köşk tek odalı ve arkasında küçük bir müştemilattan ibarettir. Genel olarak Sultan İbrahim devrine (1640-1648) ait olarak kabul edilir. Ancak Sedat Hakkı Eldem yaptığı etraflı incelemede ilk yapıyı 16. y.y. başlarına indirir. İkinci yapı devrinin 16. y.y. sonu, 17. y.y. başına ait olması gerektiğini ve bu devirde Haliç tarafına bakan bir cumbanın ilave edildiğini savunur. Üçüncü ve son inşaatın Sultan İbrahim tarafından yapıldığını söyler. Havuzun etrafında yapılan onarım kısa bir süre önce 4. Murat tarafından başlatılmıştı. O tarihten itibaren bu sahada inşa edilen Revan ve Bağdat köşklerine Sultan İbrahim, İftariye Kameriyesini ilave etmiş ve havuzu küçülterek Sünnet Odası'nın önündeki taşlığı genişletmiş, köşke bugünkü şeklini vermiştir. Bu durum köşkün Sultan İbrahim'e mal edilmesine sebep olmuştur.
******Hülya Tezcan