Topkapı Sarayı 1990-1991

İsbn : 9757510025
Yayın Tarihi : 1992
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 60
Ölçü : 19,5 x 27 cm
Yayınevi : Topkapı Sarayı Müzesini Sevenler Derneği

Bilindiği gibi, Anadolu uygarlıkları, M.Ö. 600,000'den itibaren Paleolitik, Mezolitik, Neolitik, Kalkolitik, Eski Tunç, Orta ve Geç Tunç çağları, Hitit, Urartu, Frik, Lydia, İon, Helenistik, Roma, Bizans, Selçuklu vb. kültürlerin birbirlerini takip ederek yeni yaratıcı unsurlarla Osmanlı kültürüne kadar ulaşıyor. Cumhuriyet dönemine kadar Osmanlı kültürü (14.-20.yüzyıl) kültür zincirlerinin son halkasıdır. Osmanlı sanatının daha önce Selçuklu döneminde oluşan Türk-İslam ve Anadolu sentezinin daha da olgunlaşarak 15. ve 16. yüzyıllarda mimariden süslemeye, işlemeden kitap sanatlarına ve davranışa kadar birbirlerini tamamlayan bir kültür bütünü olduğunu görüyoruz. Ancak Topkapı Sarayı'nın tüm Anadolu kültürleri ve Osmanlı-Türk kültürü içindeki önemi nedir? Türklerde çadır-saraylar konusunda Uygurlar dönemi ve daha öncesinden izler buluyoruz. Büyük Selçuklularda avlulu, eyvanlı saray yapılarını tespit ediyoruz. Ancak Selçuklu, Beylikler, Osmanlı döneminde kökü çok derinlere varan bu saray yapılarının Konya, Bursa, Edirne, Manisa vb. şehirlerde yapıldığını belgelerden, az da olsa toprak üstü kalıntılardan anlayabiliyoruz. Anadolu kültürlerinin son halkası olan Osmanlı kültürü içinde Topkapı Sarayı, Osmanlı kültürünün bir ölçüde düzenlendiği, yönetildiği bir kültür merkezidir. Osmanlı kültürü buradan üç kıtaya yayılmıştır. Ayrıca, merkezden yönetim ilkeleri ile kültürde yaratıcılığın geliştiği, yönetim bilimcilerin incelemesi gereken belki de tek kültür ortamıdır. Topkapı Sarayı'nın toplumumuzca gereği kadar iyi kullanılmaması bir ölçüde bu kültürün ana belgesi olan Topkapı Sarayı'nın tahribi, Osmanlı kültürünün de tahribi olduğu gibi, birbirlerini takip eden Anadolu kültürlerinin de tahribidir. Ayrıca, Anadolu kültürleri içinde, tarih öncesi devirlerden tutunuz, Hippodomos planlı birçok şehir bulabildiğimiz değişik formlarda benzer birçok kültür değerleri tespit ettiğimiz halde, klasik saray mimarimiz için Topkapı Sarayı ayakta kalan tek örnektir...
******