Tiyatroya Dair

Yazar : Selami İzzet
Yayın Tarihi : 1938
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 128
Ölçü : 12,5 x 19 cm
Yayınevi : Kenan Basımevi

Sular kararınca, medeni insanlar âleminde bir seferberlik başlar; yeni ve eski dünyada yaşayan beş yüz milyon kişinin yirmi milyonu yağmur demez, çamur demez, kar ve fırtına demez yollara düşer; yirmi milyon kişi, ocak başı sefasını, sofra, minder, koltuk kanepe sohbetini, rahatı, uykuyu feda edip seferber olur ve bu seferberliğin, bir bakımdan savaş seferberliğinden farkı yoktur, çünkü bu seferberlik de hastaları, çocukları bir yana bırakır; hatta nezlesi, kırıklığı olanları, başı ve midesi ağrıyanları da tecil eder; ancak kadınları toplar. Bu yirmi milyonluk seferberlik, her gece tiyatro ve sinemaya gidenlerin seferberliğidir. Resmi bir istatistiğe göre 1933 yılında İstanbul'da: 3.295.688 kişi tiyatro ve sinemaya gitmiştir; tiyatroya gidenlerin sayısı 414.651'dir; İstanbul Şehir tiyatrosuna gidenler de 86.233 kişidir. Bu rakamın 1936'da yüz bini bulduğu da muhakkaktır. Görülüyor ki, bizde tiyatro sevgisi her yıl artmaktadır. Sahne sanatı natık ve müdrik sanattır. Bu natık ve müdrik sanat müessesesi, bugünkü mertebesini bulmak için binlerce sene emekledi; emekleye emekleye kalkındı, sendeleye sendeleye yürüdü, yavaş yavaş dinçleşti, gürbüzleşti ve asırlar müddetince, her neslin gençleştiren suyundan içti; tiyatronun değil ölümü, kocaması bile konuşulamaz. Dünyanın dört bucağında gelişen tiyatro neden bizde yoktu, olduğu zamanlar da neden kısırlaştı? Bu suale verilecek ilk cevap şudur: Tiyatro dinden fışkırdı ve Hıristiyan dininin yayımında mühim bir rol oynadı. Hıristiyan dininin timsali puttur, İslamiyetse her şeyden önce putları kırdı; Hıristiyan dinini canlandıran tiyatroya yer veremezdi... Bizde tiyatro olmamasının tek sebebi bu mudur? Bizce daha esaslı bir sebebi vardır. Sahne sanatını ancak III. Ahmed devrinde görüyoruz. Fransız sefarethanesinde verilen bu temsillere de bilmem ne dereceye kadar tiyatro adını vermek doğru olur? 1820'de bir Ermeni ailesinin Boğaziçi'ndeki yalı temsillerini de tiyatro sayamayız. Tiyatro bizim sınırlarımızda 1839'da başladı.
******