Tevfik Fikret İdeolojisi ve Felsefesi

Yazar : Sabiha Sertel
Yayın Tarihi : 1946
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 152
Ölçü : 14 x 20,5 cm
Yayınevi : Yurt ve Dünya Yayınları
Bahsi Geçen : M. Tevfik Fikret

1940 senesinde, Yeni Sabah gazetesinde açılan bir ankette bir kısım muharrirler, Şair Tevfik Fikret'e gayet çirkin ve manasız hücumlar yapmışlardı. Bu hücumlarının içerisinde irticaın kokusu olduğu gibi, siyasi bir ideolojinin, faşizmin izleri de vardı. Bu birleşmiş irticaa karşı Şair Tevfik Fikret'in şahsında, ileri fikirlere, vicdan hürriyetine, fikir hürriyetine yapılan hücumlara TAN gazetesinde "Kundakçı", "Fikret'i bir irticaa bayrak mı yapmak istiyorlar?", "Gençlik ve Fikret" yazılarıyla cevap verdim. Bu yazılar Yeni Sabah gazetesini aleyhimde bir davaya sevketti. Bu dava münasebetiyle Fikret'e muhtelif zamanlarda yapılan hücumları, Fikret'in bu tenkitleri davet eden ideolojisini ve felsefesini, Fikret'in içinde yaşadığı devri araştırmaya mecbur odum. Gördüm ki, Tevfik Fikret Türkiye'nin yalnız edebi hayatında bir müceddit değil, fikir ve felsefede de devrinin ideolojisi üstünde bir düşünüş tarzına sahiptir. 1908 inkılabını büyük bir heyecanla alkışlayan Fikret, yapılan reformun geniş halk kütlelerinin kalkınması, memleketin iktisadi, içtimai siyasi kurtuluşu üzerinde müspet bir rol oynamadığını görünce, cemiyeti ve bunun idarecilerini insafsızca tenkit etmiştir. Bu devirde 1908 reformunun liderlik rolünü oynayan İttihat ve Terakki Fırkasının kışkırttığı bir hücuma uğramıştır. Tamamıyla politik mahiyette olan bu hücum, inkılapçı olduğunu iddia eden bir kadronun, kendi hatalarını gizlemek için, serbest fikre, serbest tenkide karşı yaptığı bir tazyikin, bir muhafazakârlığın ifadesidir. Bu ilk hücum 1914 harbinin arifesinde, halk kütleleri Türkçülük, milliyetçilik cereyanlarıyla Almanya'nın koltuğu altında bir harbe hazırlandığı devre tesadüf eder. Fikret harbe muhalifti. Fikret, din, ırk, cins, milliyet farklarıyla insanlar arasındaki zıddiyetlere, münaferetlere aleyhtardı. O, bütün insanlara müsavi insanlık ve vatandaşlık hakları veren bir cemiyete taraftardı. Hiç şüphe yok ki bu ideoloji, yıkılmakta olan bir imparatorluğu kurtarmayı ancak Almanya ile beraber girişeceği bir harpten bekleyen, kendisine daha geniş topraklar teminini düşünen idareci sınıfın menfaatlerine zıttı...
******

Oktay Aras Kitaplığındaki M. Tevfik Fikret Kitapları (59)