Tartışmalar

Yazar : Tahsin Yücel
İsbn : 9753632010
Yayın Tarihi : Nisan, 1999
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 151
Ölçü : 13,5 x 21 cm
Yayınevi : Yky

Kimi göstergebilimcilere göre, bir durum değişimiyle sonuçlanan her süreç bir anlatı olarak nitelenebilir: şu kalemi elimden bırakıp şu kitabı almama, şu kitabı okuyup bitirmemden onun kendi içindeki eklemlenimine, otobüste ayağıma basan yolcuyla giriştiğim tartışmadan sınıfta öğrencilere anlattığım derse varıncaya dek her edim. Uzun sözün kısası, ne yaparsak yapalım, bir anlatı izlencesi gerçekleştirip dururuz. Tıpkı Molière'in Monsieur Jourdain'inin "düzyazı konuşma"sı gibi. Ne var ki, anlatı hiçbir zaman tek özneli bir edim değildir. Monsieur Jourdain'in düzyazı konuşabilmesi (ya da içimizden herhangi birinin herhangi bir söylem oluşturabilmesi) için kendisini dinleyecek biri bulunması ya da, bir tür bölünmeyle, düzyazısını (yada söylemini) kendine yöneltmesi gerektiği gibi, benim kısa ya da uzun, yalın ya da karmaşık bir anlatının öznesi olmalı). İçinde bir başka özne, uygun terimiyle bir karşıözne bulunması zorunludur, belki gerçek, belki düşsel, belki dışımda, bir başka canlı, belki içimde, benliğimin bir yanı, ama benim benimsediğim izlencenin tam karşıtını izleyen bir karşı özne. Bu "nesne"nin ·ne olduğunu pek bilmediğim zaman bile, bir "nesne" (nesne, düşünkişi, bizim için belirli bir değer taşıyan herhangi bir şey) çevresinde sürekli çekişip dururum onunla, yenilgisi yengim olur, kazandığı yitirdiğim. Başka pek çok şey arasında, Roland Barthes'ın o unutulmaz "ağız kavgası" betimlemesinde de bu çift yönlü anlatı izlencesinin ilginç bir örneğini buluruz. Öyle ya, Roland Barthes'a göre, "ağız kavgası" (Fransızcasıyla scène) iki insan arasında bir "birbirine karşı çıkma alışverişi", yani, çelişkin bir biçimde, hem bir karşıtlaşım, hem bir paylaşım edimi olarak, her türlü karı/koca kavgasını ve karı/koca kavgasını andıran bütün atışmaları kapsar: "iki özne, düzenli bir yanıt alışverişine göre ve son sözü kendisi söylemek amacıyla tartıştığı zaman, bu iki özne şimdiden evlidir; onlar için kavga bir hakkın, ortağı oldukları bir dilin kullanılmasıdır; herkes sırasıyla, eder kavga; bu da ben yoksam sen de yoksun demektir" (Bir Aşk Söyleminden Parçalar).
******