Tarihin Gölgesinde Meşahir-i Meçhuleden Birkaç Zat

Yazar : Ali Birinci
İsbn : 975703293x
Yayın Tarihi : Şubat, 2001
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 456
Ölçü : 16 x 23,5 cm
Yayınevi : Dergah yayınları
Bahsi Geçen : Abdullah Paşa (Kölemen) , Ahmet Reşit Rey, Selim Nüzhet Gerçek

Tercüme-i hal ferdin tarihidir. Tarih yazıcılığının en kadim ve en cazip türünü teşkil etmektedir. Ancak bununla beraber binbir cepheli bir insanın tanınmasının, tartılması ve yazıyla ifade edilmesi gibi çok zor ve ince işçilik gerektiren bir mesuliyet olduğu da ortadadır. Bu arada ferdin tarihi ile cemiyetin tarihi veya diğer bir ifade ile içtimai irade ile ferdi irade arasındaki münasebetin ortaya konulması bu işin en hassas noktasını teşkil etmektedir. Bu bakımdan kitaptaki yorumların mütevazı derecede kalmasına, ancak şahıslar hakkındaki temel bilgilerin tespit edilmesine mümkün derecede itina gösterilmiştir. Birçok tarihi şahsiyetin 20. asır tarihine dair araştırmalarda bilhassa inkılap tarihine dair kitaplarda sadece kuru bir isimden ibaret kaldığı ve dolayısıyla da bu gibi isimleri kitaplara koymanın hiçbir mana ifade etmediği açıktır. Bu itibarla tarihin ve bilhassa yakın tarihin şahsiyetleri veya kıymetli meçhulleri hakkında daha fazla araştırma yapılması zarureti ortadadır. Tarihin Gölgesinde ismi altında topladığımız tercüme-i hal yazıları III. Selim devrinden itibaren devlet ve cemiyet hayatımızda bir mevkii bulunan ve bu itibarla da tanınması gerektiğine inanılan şahsiyetler hakkındadır ve değişik mecmualarda ve kitaplarda neşredilmiştir. Bu şahsiyetler arasında Sekbanbaşı Risalesi'nin müellifi gibi ismi dahi hala hakkındaki yazımıza ve araştırmamıza rağmen bilinmeyenler veya Balıkhane Nazırı Ali Rıza gibi sadece ismen tanınanlar da bulunmaktadır. Diğer taraftan araştırmalar esnasında farkedilen bir acı gerçek ise, ismi çok duyulduğu veya zikredildiği için tanındığı zannedilen birçok şahsiyet hakkında asgari derecede bile işe yarar bir bilginin bulunmadığıdır. Ancak bu çok acı gerçekten sonra diğer bir gerçek de aynı zamanda Türkiye'de teracim-i ahvalin çok köklü ve eski bir geleneğe ve hâlihazırda da büyük imkânlara sahip olduğudur. Bilhassa devlet memuriyetinden emekliye ayrılanların asıl kurumlarında ve Emekli Sandığı'nda bulunan sicil dosyaları bu bakımdan büyük, rakipsiz ve vazgeçilmez bilgi kaynağıdır.
******Ali Birinci