Ta'lim-i Edebiyat

Yazar : Recaizade Mahmud Ekrem
İsbn : 9786055487164
Yayın Tarihi : Mayıs, 2011
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 358
Ölçü : 13,5 x 19,5 cm
Yayınevi : Asitan Yayıncılık
Bahsi Geçen : Recaizade Mahmut Ekrem

Recaizade Ekrem'in Talim-i Edebiyat adlı kitabı, 19 yüzyılın son çeyreğinde Türk edebiyatına yön vermiş önemli bir kuramsal çalışmadır. Recaizade Mahmut Ekrem'in Mekteb-i Mülkiye'de verdiği derslerin notlarından oluşan kitap, 1882'deki basımını müteakip, bir yandan modern edebiyat yanlısı edipler üzerinde etkili olurken öte yandan muhafazakâr edebiyat taraftarlarının da tepkisini çekmiş, bu bağlamda tartışmalara yol açmıştır. Talim-i Edebiyat, modern edebiyat kuramı ile geleneksel belâgati harmanlayan bir anlayışla yazılmıştır. Dört bölümden oluşan eserin ilk iki bölümü yenilikçi bilgiler içerirken diğer iki bölümü Klâsik Türk edebiyatından tevarüs eden söz ve anlam tekniklerini kapsar. Eserin sonunda bir de "hatime' vardır. Bir sonsöz olarak görülebilecek bu kısımda R. Ekrem, eserinin Arap belâgatinden uzak, Türkçenin imkânlarıyla yazılmış metinlerden hareketle, kendi dilimize özgü bir kuramsal çalışma yaptığını vurgular. Recaizade Mahmut Ekrem, "hatime'de yedi maddede topladığı görüşlerini ortaya koymuştur. Bunlar, Türkçeyi Arapça ve Farsçaya karşı gözeten, ön plâna çıkarmaya çalışan bir tutumu yansıtır. Recaizade Mahmut Ekrem burada ayrıca "millî edebiyat' sözünü kullanır. Bu, şimdiye kadar edebiyat tarihimizde en erken 1897'de kullanıldığı bilinen bu sözün ilk kullanım tarihini on beş yıl daha geriye çekmektedir. Ayrıca, 1911 yılında Yeni Lisan mensuplarının düzenlediği bir anketteki soruların niteliği ile "hatime'deki sorular arasında da büyük bir uyum bulunmaktadır. "Hatime', barındırdığı görüşler bakımından önemli bir belge olmasına rağmen akademik çalışmalarda hemen hiç anılmamıştır. Bu makalede, Talim-i Edebiyat'taki "hatime'nin edebiyat tarihimizdeki yeri vurgulanmaya çalışılmış, ayrıca Latin harfli metni verilmiştir.
******