Sultan İkinci Abdülhamid İle Erzurum Vilayeti Arasındaki Yazışmalar (1894-1904)

Yazar : Doç. Dr. Muammer Demirel
İsbn : 9759944905186
Yayın Tarihi : 2007
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 200
Ölçü : 15,5 x 22 cm
Yayınevi : Çamlıca Basım Yayın

Osmanlı Devleti'nin gerileme ve dağılma devrinde Avrupa'dan mülhem reformlar, XVIII. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren yeniden eski güce kavuşma çaresi olarak görülmüştür. Yapılan yeniliklerin devamlılığı sağlanamadığı gibi, yapılan bu yeniliklerle devletin parçalanması da durdurulamamıştır. Osmanlı Devleti'nde bu anlayış Tanzimat'la birlikte yerini daha iştirakçi bir anlayışa bırakmıştır. Sultan İkinci Abdülhamid de saltanatının ilk yıllarında, bu umumi temayülün tesiri ile meşruti idareyi ilan etmeyi uygun gördüğünü ifade etmektedir. 1877 - 1878 Osmanlı - Rus Savaşı'nın yıkıcı şartları içerisinde merkez ve taşrada idarecilerin dirayetsizliği ve mesuliyetsiz davranışları sultanı daha otoriteli ve merkezi bir anlayışa sevk etmiştir. İngiltere ile yapılan Kıbrıs Antlaşması sırasında Babıâli'nin kararsız ve basiretsiz hareketleri sultanın endişelerini daha da artırmıştır. Bu sebeplerden dolayı Sultan İkinci Abdülhamid Han, devleti, güvendiği devlet adamları ile Yıldız Sarayı'ndan idare etme yolunu seçmiştir. Devletin Balkan topraklarının büyük çapta kopmasından sonra sultan, Türklerin yegâne sığınağı olarak gördüğü Anadolu'yu sağlam tutmak için her tedbiri almaya başladı. İşgal edilen topraklardan gelen Türk göçmenleri Anadolu vilayetlerine yerleştirerek nüfus ekseriyetini daha da yoğun hale getirmiştir. Anadolu'da en ufak bir toprak parçasının kopmasına tahammülü olmayan sultan, ayrılıkçı Ermeni hadiselerini bizzat takip ederek her safhasında müdahale etmiştir. Ermeni karışıklıklarının yaşandığı vilayetlere güvendiği askeri ve mülki idarecileri tayin ettiği gibi her safhada gelişmeleri takip etmek sureti ile hiçbir menfi gelişmeye de fırsat vermek istememiştir. Yıldız Arşivi kayıtlarına baktığımızda Yıldız Sarayı ile vilayetler arasında doğrudan telgrafla muhabere sağlanmıştır. Vilayetlerle ve ordu kumandanlıklarıyla yapılan yazışmalar Mabeyn'de çeşitli defterlere kaydedilmiştir. Yıldız Sarayı ile Erzurum Vilayeti arasında karşılıklı çekilen telgrafların kaydedildiği "Erzurum Vilayeti ile Muhabereye Mahsus" iki defteri yayınlıyoruz. İkinci defter birincinin devamıdır. Telgraf tarihleri birbirini takip etmektedir...
******