Sultan Abdülhamid

Yazar : François Georgeon
İsbn : 9758293885
Yayın Tarihi : 2006
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 544
Ölçü : 15,5 x 23 cm
Yayınevi : Homer Kitabevi

19. yüzyıl uzun saltanatlar yüzyılıdır. Rekor herhalde François- Joseph'e aittir. Aynı zamanda Macaristan kralı da olan Avusturya imparatoru, 1848'den 1916'ya kadar tam 68 yıl hüküm sürmüş, 1837'den itibaren İngiltere kraliçesi, daha sonra da 1901'de saltanatı sona erinceye kadar Hindistan imparatoriçesi olan Victoria da bu yarışta onun ensesinden ayrılmamıştır. 1876'dan 1909'a dek Osmanlı sultanı ve Müslümanların halifesi olan Abdülhamid kuşkusuz böylesine uzun saltanatlarla boy ölçüşemez, ama her şeye karşın o da tam 33 yıl boyunca tahtta kalmıştır. Hanedanın kurucuları bir kenara bırakılacak olursa, Osmanlı tahtında oturdukları süre bakımından onu geride bırakan sadece iki sultan çıkmıştır: Bizim Muhteşem Süleyman adını verdiğimiz ve imparatorluğun en parlak döneminde, 16. yüzyılda 46 yıl hüküm süren Kanuni Sultan Süleyman -bu nedenle "Muhteşem Süleyman yüzyılı"ndan söz edilir- ve 17. yüzyılın ikinci yarısında da IV. Mehmed. Abdülhamid'in imparatorluğu o meşhur seleflerininkinden farklıdır gerçi; ama artık Macaristan'dan Cezayir' e kadar uzanmasa bile, yine de heybetli bir toprak parçası oluşturmaktadır. Üç kıtada, Avrupa, Asya ve Afrika'da toprakları bulunan bu imparatorluk, Adriyatik Denizi'nden Basra Körfezi'ne ve Kafkasya'dan Tunus Naibliği'ne kadar yayılmaktadır. Ayrıca olağanüstü bir jeopolitik konuma sahiptir: Hem Doğu Akdeniz'e çıkışları -Boğazlar ve Süveyş Kanalı- denetimi altında bulundurmakta, hem de potansiyel büyük zenginlikler barındırmaktadır -petrol yataklarının önemi 19. yüzyıl sonundan beri bilinmektedir. Abdülhamid bu geniş imparatorluk üzerinde kadir-i mutlak bir hükümdar olarak saltanat sürmüştür. Hiç kuşkusuz Osmanlı tarihinde onunki kadar geniş bir erki elinde toplamış başka bir padişah yoktur. Batılılar, Osmanlı Sultanlarını çoğunlukla mutlak hükümdarlar olarak tarif etseler de, aslında Hünkâr'ın yetkileri yeniçeri, ulema ve 19. yüzyıl başından itibaren de bürokrasi tarafından sınırlanmıştır. Ama 1826'da Sultan II. Mahmud'un topları yeniçerileri yok ederken, batılılaşma ve laikleşme yönünde ıslahat çabaları da ulemayı zayıflatır. Bürokrasiye gelince, Tanzimat döneminin bu yükselen siyasi gücünü Abdülhamid hızla hizaya sokmaya...
******François Georgeon

Oktay Aras Kitaplığındaki François Georgeon Kitapları (2)