Sorularla Osmanlı İmparatorluğu Cilt II

Yazar : Erhan Afyoncu
Yayın Tarihi : 2006
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 254
Ölçü : 13,5 x 21 cm
Yayınevi : Milliyet

İLK TÜRK MATBAASI SORU 1: Osmanlı topraklarında ilk matbaa ne zaman açıldı? Johann Gutenberg'in 1450'li yılların başında matbaayı icadından kısa bir süre sonra baskı makinesi Osmanlı topraklarına geldi. İstanbul'da 1493'te ilk Yahudi matbaası kuruldu. Daha sonra 1567'de Ermeniler, 1627'de de Rumlar ilk matbaalarını açtılar. Ancak ilk Türk matbaası 1727 yılına kadar kurulmadı. Bu yıla kadar matbaa kurmak için yapılmış bir teşebbüse de rastlanılmaz. SORU 2: İlk Türk matbaası nasıl faaliyete geçti? İlk Türk matbaasının kurucularından İbrahim Müteferrika, asıl matbaayı kurmadan önce 1718'de bir harita matbaası kurmak için izin almış ve burada birkaç tane harita basmıştı. 1719 tarihli Marmara Denizi haritası bunlardan birisidir. İbrahim Müteferrika, bir matbaa kurmak için uğraşıyordu ancak bunu başarabilecek ne maddi ne de manevi gücü vardı. İbrahim Müteferrika'ya matbaa kurması için fırsat onunla aynı düşüncede olan bir başka devlet görevlisinin destek vermesiyle doğdu. Babası Yirmisekiz Mehmed Çelebi ile Paris'e giden sadaret mektubi halifelerinden, yani başbakanlık bürokratlarından Mehmed Said Efendi Fransa'da bir matbaayı ziyaret etmiş ve Türkiye'ye döndüğünde bir matbaa açmayı tasarlamıştı. İbrahim Müteferrika ile Mehmed Said Efendi'nin işbirliği yapması sonucu 1727 Temmuz'unun başlarında dönemin padişahı III. Ahmed'in fermanı ve Şeyhülislam Yenişehirli Abdullah Efendi'nin fetvası ile ilk Türk matbaasını kurma izni alındı. SORU 3: İbrahim Müteferrika, idarecilere matbaanın gerekliliğini nasıl izah etti? İbrahim Müteferrika, matbaanın önemi, gerekliliği ve faydası üzerine 1726'da kaleme aldığı "Vesiletü'ttıbaa" isimli risalesinde tarih boyunca bazı istilalar yüzünden yazma eserlerin nasıl yok olduğunu, daha sonraları doğru düzgün yazı yazacak hattatlar kalmadığından...
******Erhan Afyoncu