Şehircilik (Urbanizm)

Yazar : Celal Esad Arseven
Yayın Tarihi : 1937
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 328
Ölçü : 17 x 24,5 cm
Yayınevi : Devlet Basımevi
Bahsi Geçen : Celal Esat Arseven

Şehirler toplulukların ekonomik refah ve rahatlığını artırarak onlara kültür sahasında milli yükselişler yapabilmek kolaylığını veren bir çalışma yeri olması anlaşıldığı şu yakın zamanlardan beri (ürbanizm) Şehircilik diye yeni bir ilim meydana çıkmıştır. Bu ilmin tarihten önceki zamanlardan beri yaşadığını görüyoruz. Ancak ilimler sırasına girmesi şu son zamanlardadır. İnsanların ilk asırlarda kendilerini yırtıcı hayvanlardan korumak düşüncesiyle birleşerek yanyana yaptıkları sığınaklar ve kayaların oyuklarıyla toprakları oyarak elde ettikleri kovuklar ve mağaralarda yaşarken buralardan ormanlara, kırlara, dağlara ve su başlarına gidip gelmekten husule gelen keçi yollarıyla ilk şehiri kurmuş oluyorlardı. Gitgide topluluklar artıp da bu ilk ev kümeleri çoğalmağa ve yeryüzünün her tarafında öbek öbek şehirler kurulmaya başladığı vakit bunları bir takım kurallara (kaide) göre yapmak ve bir nizama bağlamak lüzumu önünde bulunuldu ki bundan da Şehircilik ilmi doğdu. Bununla beraber o vaktin ev topluluklarında düzgün ve ölçülü bir plana uyulduğu daha görülmüyordu. Evler ve bunların arasındaki yollar hep gelişi güzel teşekkül etmişti. İnsanlar kültürde ilerledikçe şehir yapıcılığında da ileri giderek yeni düşünüşler ortaya çıkmış ve şehirler daha kullanışlı ve hayata daha elverişli şekillerde kurulmağa başlanmıştır. Nitekim Mezopotamya'da eski Sümer ve Asur şehirleriyle eski Mısır şehirlerinin bugün meydana çıkarılan bekayasında düzenli şekillere göre açılmış sokaklar ve hendesi biçimler görülmektedir. Eski Yunanlılar ve Romalılar şehirlerini bir takım kaidelere göre yaparlardı ki bu günkü yıkılar (harabeler) bunu bize göstermektedir. Bunları tetkik ederken görüyoruz ki daha o zamanlardan beri şehir kurmanın bir takım usulleri vardı ve şehir yapmak birçok kaidelere bağlı bir ilimdi. Sokakların açılış ve yapılışı, halkın toplanması için geniş meydanlar bırakılması, çarşı ve pazar yerleri, tiyatro ve statların şekilleri hep bir bilgiye ve kanunlara ilgili şeylerdi…
******