Ritüelden Drama Kerbela - Muharrem - Ta'ziye

Yazar : Metin And
İsbn : 9789750802292
Yayın Tarihi : Ekim, 2007
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 340
Ölçü : 16,5 x 24 cm
Yayınevi : Yky

Konuyla ilgilenmem çok gerilere gider. Önceleri, Muharrem'deki törenlerde daha çok dans öğesi ile ilgilendim. Forum dergisinde "Aşure Töreninde Dans" başlıklı iki yazı yazdım. Daha sonra bu yoldan taziyeyi keşfettim. Bu, gösteri m sanatları üzerinde çalışan biri için önemli bir çalışma alanı oldu. Ritüelin drama dönüşmesi ve İslam'daki tek dram türü olması, ayrıca bu dramın hem Antik Yunan dramı, hem Ortaçağ dramı, hem de çağdaş dramla ortak yönleri bulunması ilgimi daha yoğunlaştırdı. Bu konularda ne buluyorsam okuyordum. 1964'te Dışişleri Bakanlığı beni konferanslar vermek üzere altı Yakındoğu ülkesine gönderdi. Bu ülkeler şunlardı: Pakistan (iki kent), Hindistan (iki kent), Afganistan, İran, Irak ve Lübnan. Bağdat'ta bulunduğum günlerde Kerbela ve Necef'e gitmek istiyordum. Ancak programın sıkışıklığı buna elvermiyordu. Bu turneyi Dışişleri Bakanlığı düzenlediği için uğradığım ülkelerin Türk elçilikleri gelişimi biliyorlardı. Bağdat'ta Türk Elçiliği'nin Başkâtibi Galatasaray Lisesi'nden sınıf arkadaşım Şevki Özmen'di. Necef ve Kerbela'ya gitmek konusunda bana yardımcı olacaktı, ancak gerçekten vakitsizlik buna engeldi. Arkadaşım beni evine akşam yemeği n e çağırdı, bir de sürprizi olduğunu söyledi. Evde eşinin yaptığı yemekleri yiyip sohbet ettikten sonra odaya bir perde kuruldu. Bu perdede amatör film kamerasıyla çekilmiş kısa bir film seyrettik. Filmin başında, arkadaşımın çocuklarının bahçede oynayışı, ondan sonra da görkemli, renkli Muharrem geçit alayı vardı. Çok heyecanlandım ama sevincim kısa sürdü, film hemen bitti. Muharrem ayında bu geçit alaylarına yalnız Müslüman ülkelerin diplomatları çağrılıyordu. Burada da iki kural vardı: Önce fotoğraf, film çekilmeyecekti, sonra kadınlar çarşaf giyeceklerdi. Fotoğraf ve film çekilmesi öyle yasaktı ki bir Amerikalı, fotoğraf çektiği için öldürülmüştü. Arkadaşımın eşi çok cesurdu, bir film kamerasını çarşafının içine saklamış, çarşafın aralığından objektifi çıkarıp seyrettiğim filmi çekmişti. Ancak makineye yeni film takmak olanağı bulunamadığından kısa bir görüntü elde etmiş... Ama ilk kez gördüğüm için, yalnız okuduklarıma dayanan bilgim bu filme daha fazla somutlaşmıştı...
******