Recaizade Mahmut Ekrem

Şair ve yazar Recaizade Mahmud Ekrem 1 Mart 1847 tarihinde İstanbul'da doğdu. 19. yüzyıl Osmanlı edebiyatının önde gelen isimlerindendir. Takvimhane Nazırı Recai Efendi'nin oğlu, Ercüment Ekrem Talu'nun babasıdır. Babasından Arapça ve Farsça öğrendi. 1858'de ilköğretimini tamamladı, özel öğrenim görerek yetişti. Mekteb-i İrfan'ı bitirdikten sonra (1858) girdiği Harbiye İdadisi'ndeki öğrenimini sağlık sorunları nedeniyle tamamlayamadı. Hariciye Nezareti Mektubi Kalemi'nde memurluğa başladı (1862). Tanzimat ve Nafia dairelerinde başmuavinlik (1874), Şura-yı Devlet (danıştay) üyeliği (1877), Mekteb-i Mülkiye ve Galatasaray Sultanisi'nde edebiyat öğretmenliği (1880-1891), birkaç ay Evkaf ve Maarif Nazırlığı (1908), Meclis-i Ayan üyeliği (1908-1914) yaptı. Resmi görevle Trablusgarp'a gönderildi. 1908'de 2. Meşrutiyet'ten sonra kurulan Kamil Paşa kabinesinde Maarif Nazırı oldu. Namık Kemal'le tanışmasının ardından Encümen-i Şuara'ya katıldı. İlk yazıları Namık Kemal yönetimindeki Tasvir-i Efkar gazetesinde yayınlandı. 1870'lerden sonra kendisini tümüyle yazılarına verdi. Batı edebiyatından çeviriler yaptı. 1870'te ilk oyunu Afife Anjelik, 1971'de ilk şiir kitabı Nağme-i Seher yayınlandı. Yaşamını yitirdiğinde Meclis-i Ayan üyesiydi. 31 Ocak 1914 tarihinde ölen Recaizade Mahmud Ekrem'in ölümü nedeniyle okullar tatil edildi ve büyük bir cenaze töreni düzenlendi. Mezarı, oğlu Nejad'ın kabri yanında, Küçüksu'dadır.

Bibliyografya

Afife Anjelik (1870), Atala Yahut Amerikan Vahşileri (1873), Nağme-i Seher (1871), Palmir Harabeleri (1872), Yadigar-ı Şebab (1873), Yadigar-ı Şebab (1874), Vuslat veya Süreksiz Sevinç (1875), Zemzeme (3 cilt, 1883-1885), Takdir-i Elhan (1885), Tefekkür (1888), Saime (1888), Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi (1890), Pejmürde (1893), Şemsa (1895), Araba Sevdası (1898), Takrizat (1898), Nijad Ekrem (2 cilt, 1900-1910), Nefrin (1914), Görev Çağrısı (1914), Çok Bilen Çok Yanılır (1916), Recaizade Ekrem (Murad Uraz, 1938), Recaizade Ekrem (Şükrü Kurgan, 1954), Recai-zade Mahmut Ekrem (Doç. Dr. İsmail Parlatır, 1986), Recaizade Mahmut Ekrem Hayatı ve Eserleri (Ali İmren, 2002)