Recai-zade Mahmut Ekrem

Yazar : Doç. Dr. İsmail Parlatır
Yayın Tarihi : Aralık, 1986
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 148
Ölçü : 13,5 x 19,5 cm
Yayınevi : Kültür ve Turizm Bakanlığı
Bahsi Geçen : Recaizade Mahmut Ekrem

Tanzimat döneminin çok yönlü bir sanatçısı olan Recai-zade Mahmut Ekrem, edebiyatımızın yenileşmesinde ve gelişmesinde emeği geçen yazarların başında gelir. Kendinden önce Şinasi, Ziya Paşa, Namık Kemal yenilik yolunda ona büyük ölçüde ışık tuttular. O da, Hamit ile birlikte, Servet-i Fünun edebiyatının oluşmasında katkıda bulundu; hatta yol gösterici oldu. Ekrem'in sanatını değerlendirirken konuya bu açıdan bakmanın inancında olduğumu hemen belirtmeliyim. Bundan dolayı da öncelikle ve ağırlıklı olarak onun "sanat ve edebiyat" üzerindeki görüşlerine yer vermeyi uygun buldum. Bu, bir anlamda kendinden öncekilerden ayrılan en belirli yanı idi. Ardından edebiyat ürünlerini ele aldım. Burada da öncelik şiirde idi. Çünkü 0, edebiyat içinde şiire daha çok ağırlık veriyordu; üstelik çoğu yerde "edebiyat" derken "şiir"i amaçlıyordu. Tiyatroları ile hikâyeleri ve romanını gene dönemin sanat anlayışı içinde değerlendirdim. Bunların kendi türlerinde getirdiği yeniliği belirtmeye çalıştım. Recai-zade Mahmut Ekrem'in edebiyatımızda dikkati çeken bir yanı da "edebiyat üzerine yazışmaları" idi. Bu, bizde tenkit türünün gelişmesinde önemli bir noktadır. Onun için bu bölümü ayrı bir değerlendirme yoluna gittim. "Sonuç"ta da Ekrem'in edebiyatımızdaki yeri ve değerini ortaya koymaya çalıştım. "Bibliyografya"da ise onun kendi yazdıklarını ve hakkında yazılanları iki ayrı bölümde topladım. İnceleme sırasında, onun yazdıklarından örnekler aktarırken bibliyografyada verdiğim baskıları esas aldım. Birkaç kitabın değişik baskıları yapılmıştı. Bu eserlerden yaptığım alıntıların ise, hangi baskıdan olduğunu dipnotta belirttim. Bu kitabı hazırlarken bütün gençlerin kolaylıkla anlayabileceği bir yöntem izledim. Bunun bir el kitabı olarak okuyucuya yararlı olacağı inancındayım.
******