Patrona Halil Eski Bir İstanbul Hikayesi

Yazar : Maurus Jokai
İsbn : 9786055675608
Yayın Tarihi : Kasım, 2012
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 230
Ölçü : 13,5 x 21 cm
Yayınevi : Maya Kitap

Patrona Halil, Osmanlı padişahı III. Ahmed'in tahttan inmesi ile sonuçlanan 1730 Patrona Halil İsyanı'nın önderi olan Yeniçeri askeridir. Bu ayaklanmayla birlikte Lale Devri son bulmuştur. Arnavut kökenli olan Horpeşteli (bugün Orestida kasabası) Halil, leventlik ve Rumeli'de yeniçerilik yapmıştı ve yakın hemşerileri arasında "Patrona" lakabıyla anılmaktaydı. Patrona Osmanlı Donanmasında gemilerin ikincisine verilen isimdir. Donanmada Kaptan-ı Derya'nın kullandığı gemiye Kapudane , ikinci gemiye Patrona, üçüncü gemiye Riyale denilirdi. Patrona Halil Patrona gemisinde bir süre Leventlik yaptığı için bu lakapla anılmıştır. İstanbul'da bir hamam tellaklığı veya esnaflık yaptığı da söylenmiştir. İstanbul meyhanelerine devam ettiği, devamlı alkol aldığı ve ihtilal yandaşlarını da bu meyhanelerde tanıdığı bilinmektedir. Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın zevk ve sefaya düşkünlüğünün yanı sıra Yeniçerilerinin uzun süredir maaş alamaması ordu içerisinde huzursuzluğa neden olmuştu. "Şeriatın gereğini yerine getirmek" gerekçesi ile başlatılan bu isyanda, ekonominin bozulması, vergi yükünün artması, 12 senedir sadarette bulunan Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın kadrolaşması ve buna karşı oluşan muhalif kadrolar, çoğunlukla laik eksene kayan yenilikler, 1730 İran seferinin bir türlü gerçekleşememesi ve alınan şehirlerin İranlılara satıldığı gibi rivayetlerin de katkısı vardır. Patrona Halil kendini ayaklanmaya elebaşılık etmeye kışkırtanların telkinleri ile öncelikle esnafı etkileyerek kepenk kapamalarını sağlamış, daha sonra yanına çektiği yeniçeriler ve bir kısım halkın da katılımı ile 28 Eylül 1730 daha sonra kendi adını alacak olan Patrona Halil İsyanı'nı başlatmıştır.
******