Özel Yüksek Okullar Meselesi

Yazar : Prof. M. Orhan Dikmen
Yayın Tarihi : Şubat, 1971
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 53
Ölçü : 14 x 19 cm
Yayınevi : Türkiye Özel Y. Öğretim Kurumları Derneği

Türkiye'de 1962 yılından itibaren kurulan özel yüksek okullar, kısa bir süre sonra belli çevre ve kimseler tarafından şiddetli bir tepki ile karşılaşmıştır. Her türlü yola başvurarak yürütülen bu tepki hareketi. kamuoyunu yanıltıcı bir yayım kampanyası şeklinden sokak gösterilerine, okul içi huzursuzluk yaratmalarına ve yargı yollarına müracaata kadar her vasıtayı kullanmıştır. Bu küçük muhtırada, özel okullar meselesi, dünyadaki ve Türkiye'deki durum ile Anayasa Mahkemesinin henüz yayınlanmadığı için gerekçesi ve dolayısıyla mahiyeti tam olarak bilinmeyen kararı açılarından kısaca ele alınmıştır. 1 - DÜNYADA ÖZEL ÜNİVERSİTE VE YÜKSEK OKULLAR. Doğu tipi sosyalist ülkeler dışında, medeni batı dünyasının hiç bir memleketinde devlet lehine bir yüksek öğretim tekeli mevcut değildir. Türkiye'nin de dahil bulunduğu Batı aleminin bütün ülkelerinde özel yüksek okullar ve bir kısmında da özel üniversiteler vardır. Bu özel yüksek okul ve üniversiteler, sadece var olmakla da kalmamakta, bulundukları ülkelerin en iyi yüksek öğretim müesseseleri arasında ve hatta çok kere başında yer almaktadır. Bu konuda sayısız misaller vermek mümkündür. Ancak bu kısa muhtırada sadece tipik birkaç misalle yetinmek zarureti vardır. Amerika Birleşik Devletlerinde en ileri üniversiteler özeldir. Bu üniversiteler arasında Columbia, Yale, Harvard ve MIT gibi dünyaca şöhret sahibi olanlar vardır. Özellikle, iktisat ve maliye sahasında Columbia, işletme iktisadı sahasında Harvard ve MIT, hukuk sahasında Yale ve Harvard, mühendislik ilimleri sahasında MIT dünyada en ön safta yer alan müesseseler durumundadır. Esas itibarıyla özel müesseseler olan bu üniversiteler yanında, state (yani federe devlet) ve city (yani şehir idareleri) üniversiteleri pek silik kalmaktadır. Yıllık kalkınma hızı devamlı olarak yüzde onun üstünde bulunan ve halen dünyanın üçüncü iktisadi gücü haline gelen Japonya'da ise, en gözde ve muteber üniversiteler özeldir. Mesela Tokyoda mevcut otuz kadar üniversitenin sadece birkaçı devletindir.
******