Osmanlı'da Çevre ve Sokak Temizliği

Yazar : Mehmet Mazak
Yayın Tarihi : 2001
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 256
Ölçü : 23,5 x 33 cm
Yayınevi : İstaç A.Ş.

Günlük deniz yolculuğunda gördüğüm her şeyi neredeyse unutturdu bana. Sağda Galata, önünde bir direkler ve bayraklar ormanı; Galata'nın üstünde Pera, gökyüzüne karşı Avrupa sefarethanelerinin muhteşem siluetleri; önde iki yakayı bağlayan ve üzerinde iki zıt hayatın renk cümbüşünün gidip geldiği köprü; solda, yedi tepe üzerine serpiştirilmiş, her tepesi kurşun kubbeli ve altın alemli devasa bir camiyle taçlandırılmış İstanbul... Mavi ve gümüşün en ince tonlarının eridiği gökyüzü, bütün bunlara muhteşem bir zemin oluştururken üzerindeki mor, küçük şamandıralarla gökyakut bir suyun titreyerek yansıttığı beyaz narin minareler, kubbeler güneşte parlamaktadır. Yoğun yeşillikler kütlesi sabahın ilk ziyalarında adeta dalgalanıp gerinmektedir. Bunun dünyanın en güzel manzarası olduğunu inkar etmek herhalde en büyük kabalık, hatta Allah'a ve nimetlerine karşı en büyük nankörlük olacaktır. Ve kesindir ki daha güzel herhangi bir şey insanoğlunun haz alma kabiliyetinin fevkindedir." İtalyan edip ve yazar Edmondo de Amicis, "İstanbul 1874" adlı eserinde, İstanbul'a gemiyle girişindeki duygularını böyle ifade etmektedir. Biz de bu duygu yoğunluğu içinde İstanbul için ne yapılırsa yapılsın, yine de az olduğunu düşünüyoruz. Kıtaların birleştiği bir noktada, Osmanlı'ya asırlarca başkentlik yapmış olan bu devasa büyük ve kalabalık şehirde cadde ve sokakların temizlenmesi, katı atıkların toplanıp imha edilmesinde hangi kurum ve esnafın rol aldığı ve bunu ne şartlarda gerçekleştirdiğini açıklamaya çalışacağız. Çevre ve ekoloji duyarlılığı olan bazı araştırmacı ve akademisyenlerimizin yüzeysel olarak değindiği cadde-sokak, hane ve dükkan önlerinin temizliği, süpürülmesi ve hasıl olan katı atıkların imha edilmesi konusunda müstakil bir eser mevcut değildir. Bu boşluğu doldurmak üzere "Osmanlı'da Sokak ve Çevre Temizliği" adını taşıyan bu eseri hazırladık. Hazırlamış olduğumuz eser genel olarak Osmanlı şehirlerini, özel olarak da ise İstanbul şehrinin cadde-sokak temizliğinde geçmişten günümüze aldığı yolu göstermektedir.
******Mehmet Mazak