Nurullah Ataç

Eleştirmen, denemeci, yazar Nurullah Ataç 21 Ağustos 1898 tarihinde İstanbul'da doğdu. İlkokuldan sonra Galatasaray Lisesi'nde dört yıl okudu. Buradaki öğrenimini yarım bırakarak eğitimini tamamlamak için İsviçre'ye gönderildi. Fransızca öğretmenliği ve mütercimlik yaptı. TDK yayın kolu başkanı oldu. İlk şiirleri Dergah'ta yayımlandı. Fransız, Latin ve Rus klasiklerinden çeviriler yaptı. Gazete ve dergilerde eleştiri ve deneme türünde yazılar yazdı. Akşam'da tiyatro eleştirmenliği, Hakimiyeti Milliye, Ulus, Milliyet, Tan, Posta, Cumhuriyet, Son Havadis, Dünya gazetelerinde eleştiri yazıları çıktı. Denemeleri Türk Dili, Varlık, Yedigün, Ülkü, Seçilmiş Hikayeler dergilerindedir. Ataç ilk önceleri bu çağın yazarları ve şairlerinin çevresine katılmış, tiyatro eleştirileri, şiirler, nesir parçaları, edebiyat konuşmaları yazmıştır. Genç yazarların, şairlerin tanınmasında, değerlendirilmesinde öncülüğü oldu. Batı edebiyatının bir çok önemli eserlerini dilimize kazandırdı. Bu arada bir çok oyunları da dilimize çevirdi. Bunlar Sophocles, Plautus, Terentius, Alfred de Musset, Ch. Vildrac'ın, Prosper Merimee'nin oyunlarıdır. Dilde sadeleştirme ve özleştirme hareketinin köktenci savunucusudur. Arapça ve Farsça kelimeleri kullanmamış, dille düşünce arasında dolaysız bir ilişki olduğunu, somut düşünme geleneğinin doğabilmesi için kavramların saydam, hangi kökten geldiklerinin anlaşılır olması gerektiğini ileri sürmüştür.. Bazı yazılarında arı Türkçe kullandığı için anlaşılmaz olarak eleştirilmiştir. Kültürel olarak Batılılaşma taraftarıdır. Yazı diliyle konuşma dili arasındaki uçurumu kapatma çabasının bir parçası olarak öz Türkçe'yi ve devrik cümleyi kullanmasıyla döneminin yazarlarını da, daha sonraki kuşakları da etkiler. Nurullah Ataç 17 Mayıs 1957 tarihinde Ankara'da öldü.

Bibliyografya

Nurullah Ataç ve Şairleri (Seyfeddin Orhan Çağdaş, 1945), Günlerin Getirdiği (1947), Sözden Söze (1952), Karalama Defteri (1953), Ararken (1954), Diyelim (1954), Söz Arasında (1957), Okuruma Mektuplar (1958), Günce 1 (1960), Prospero ile Caliban (1961), Söyleşiler (1962), Ataç (Hikmet Dizdaroğlu, Sami N. Özerdim, 1962), Nurullah Ataç (Saadte Ulçugür, 1964), Ölümünün 10. Yıldönümünde Ataç|ı Anış (1968), Nurullah Ataç Eleştiri Anlayışı ve Yazıları (Asım Bezirci, 1968), Ataç|la Gelen (Mehmet Salihoğlu, 1968), Günce 2 (1972), Dergilerde (1980), Babam Nurullah Ataç (Meral Tolluoğlu, 1980), Ataç Tiyatroda (Metin And, 1982)