Mustafa Reşit Paşa

Yazar : Cavit Baysun
Yayın Tarihi : 1940
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 24
Ölçü : 16,5 x 23,5 cm
Yayınevi : Maarif Vekaleti

Türk milletinin yetiştirdiği büyük devlet adamları içinde adı unutulmayacak ve hürmetle anılacak şahsiyetlerden biri hiç şüphesiz Mustafa Reşit Paşadır. XIX. uncu asrın en müşkülatlı devirlerinde elçilik, hariciye nazırlığı, sadrazamlık gibi devletin pek mühim mevkilerini işgal etmiş olan bu zat siyası sahalarda yaptığı büyük hizmetlerden başka Tanzimat denilen inkılap hareketinin de banisi olmak itibariyle şöhretini ebedileştirmiştir. Reşit Paşa, Mahmut II. ile Abdülmecid' in saltanatlarında vukua gelen bütün hadiselerin içinde yaşayarak yetişti. Bunların bir kısmiyle yakından alakadar oldu ve birinci derecede bir vazife ifa etti. Müteaddit defalar Avrupa'da sefaretlerde bulunup umumi siyasetin inceliklerini öğrendi. Tecrübelerinden devlet ve milleti müstefit etti. Avrupa'nın en kudretli diplomatları ayarında bir devlet adamı olduktan başka memleketi yenileştirmek hususunda çok gayretli bir inkılapçıydı. Bu itibarla tarihimizde kendisine şerefli bir mevki temin eylemiştir. Onun siyası hayatı tetkik edilirken geniş düşüncesi, azmi, iktidarı ve siyası mahareti kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Şurasını derhal söylemek lazımdır ki Reşit Paşa gibi bir büyük adamın hayatı dar zamanda yazılacak mevzulardan değildi. Onu tamamıyla anlayabilmek için XIX. uncu asrın hemen bütün vesikalarını incelemek, alakadar şark ve garp membalarını gözden geçirmek icap ederdi. Biz ortaya çıkardığımız şu sayfalarda bütün bunları yaptığımızı iddia etmiyoruz. Noksanımızın itirafını vazife telakki ediyoruz. REŞİT PAŞANIN İLK ZAMANLARI: Mustafa Reşit Paşa, 13 Mart, 1800 (H. 16, şevval, 1214) tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. Babası, Bayezit II. evkafının ruznamecisi Mustafa Efendidir. Oğluna okuyup yazmayı o öğretmiştir…
******