Mustafa Ömer Azmi Akalın

Mustafa Azmi 1858 yılında Narda'da (Arnavutluk) doğdu. Priştine Rüşdiyesi'nde orta, Galatasaray Sultanisi'nde lise öğrenimini tamamladı. 1883'te Mülkiye'nin Yüksek Kısmını pekiyi derece ile bitirdi. Mezuniyetinden sonra eğitim mesleğini seçerek Maarif Nezareti Rüşdiye Mektepleri İdaresi katipliği ile devlet hizmetine girdi. Ek görev olarak da Galatasaray Sultanisi Lisan-i Osmani, Darülmuallimin Coğrafya öğretmenliklerini, 1885'te de Orman ve Maadin Umum Müdürlüğü tercümanlığını yürüttü. 1886'da Maarif Nezareti Encümeni Teftiş ve Muayene azalığına, 1891'de İbtidai Mektepler Şubesi (İlk Öğretim Genel Müdürlüğü) Müdürlüğüne, 1893'de Rüşdiye Mektepleri Müdürlüğüne yükseltildi. Bu arada 1893 ve 1897 yılları arasında Ziraat bankası İdare Meclis azalığında bulundu. Abdülhamid'e verilen bir jurnal üzerine üç ay hapiste kaldıktan sonra suçsuz bulunarak 1897'de Konya Maarif Müdürlüğüne atandı. 1906'da terfi ederek Bursa Maarif Müdürlüğüne getirildi. Meşrutiyetin ilanı üzerine 1908'de Galatasaray Sultanisi Müdürlüğü'ne getirildi ise de, Ekim 1908'de Preveze Sancağı mebusluğuna seçilmesi dolayısıyla bu görevden ayrıldı. Ancak aynı tarihte Bursa Valiliğine tayini dolayısıyla Meclis Mebusan'a da katılamadı. Mustafa Azmi 1914 yılında kendi isteği ile emekliye ayrıldı. Emekliliğinde İstanbul Moda'daki evinde ilmi çalışmalarla vakit geçirdi. Hazırlanıp tamamlandığı halde bastırılamayan 3000 sayfalık bir ansiklopedi ile yine 3000 sayfalık "her şeyden Biraz' adlı bir Halk Bilgisi kitabı yazdı. Gerek Osmanlı gerekse Fransız hükümetlerinden verilen birçok nişan sahibi olan Mustafa Azmi 15 Ocak 1940'da İstanbul'da vefat etti.

Bibliyografya

Su (Kardeşi Prof. Dr. Besim Ömer Paşa ile -1884), Esami-i Türkiye'yi Cami İlk Kıraat Kitabı (1893), Hanım Kitabı (1884)