Musıkiden Müziğe Osmanlı/Türk Müziği: Gelenek ve Modernlik

Yazar : Cem Behar
İsbn : 9750810007
Yayın Tarihi : Ekim, 2005
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 316
Ölçü : 16,5 x 24 cm
Yayınevi : Yky

Geleneksel Osmanlı/Türk müziğine ilişkin iki adet önemli kaynak metin, bazı kilit isimlerin biyografileri, üç adet temel başvuru kaynağı taraması ve bu müziğin "modernizasyon" serüveni ile ilgili iki makale bu kitapta bir araya getirildi. Son yirmi yılda bu alanda müzik tarihi ve müzikoloji araştırmalarının gelişimine tanıklık eden bu on bir adet metin ve yazının dokuzu daha önce farklı yerlerde ve çok farklı biçimlerde yayımlanmıştı. İki tanesi ise bu kitapta ilk kez yayımlanıyor. Türkiye'de ve özellikle Cumhuriyet'in ilk elli yılında, geleneksel Osmanlı/Türk musikisine karşı belli başlı iki kültürel tavır göze çarpar. Bunlardan biri bir yandan yitirilmiş ve idealize edilmiş bir geleneğin özlemiyle nostaljik ve hamasi nutuklar çekmeyi gerçek musiki bilgisi ve tarih bilinciyle eşdeğer tutarken, diğer yandan da katı kültürel tutuculuğuyla geleneği her ne pahasına olursa olsun savunmaya çalışan, hatta onu dondurmayı yaşatmaya tercih eden bir kesimin kısır, içe dönük ve kendini muhafazakâr zanneden tavrıdır. Diğeri de müzik türlerine estetik değil siyasi ve ideolojik saiklerle a priori olarak olumlu ya da olumsuz değer yargıları yükleyen tepeden inmeci bir yanılsamayla Osmanlı/Türk musikisini külliyen çağdışı ilan eden ve uçucu bir "çağdaşlık" anlayışı adına onu, arkasına siyasal iktidarı ve resmi ideolojiyi de alarak, yok etmek ya da hiç değilse yok saymak isteyen zihniyettir. Müzik dünyamız bu iki bakış açısının ta Cumhuriyet'ten ve hatta daha da öncesinden beri sürdürdükleri kısır ve acımasız polemikler, saldırı ve savunma taktikleri ve siyasi iktidarı yanına çekme çabalarıyla doludur. Bu sert ve verimsiz polemiklerin müzik dünyamızı zenginleştirip çeşitlilik kazanmasına hiçbir katkıda bulunmadıklarını söylemeye bilmem gerek var mı? Karşılıklı "yaban" ve "çağdışı" türünde suçlamaların hâkim olduğu bir ortamda da geleneksel Osmanlı/Türk müziğine yansız bir biçimde bir bilim ve tarih nesnesi olarak bakması gereken müzikolog ve müzik tarihçilerinin yetişememiş olmasına şaşmamak gerek. Yirminci yüzyılın büyük müzikoloğu Rauf Yekta Bey (1871-1935) dahi bu noktada bir istisna teşkil etmez, çünkü onun özellikle ömrünün son on ya da on beş yılındaki yazı...
******Cem Behar