Mümtaz Soysal

Hukukçu, yazar ve siyasetçi Mümtaz Soysal 15 Eylül 1929'da Zonguldak'ta doğdu. Galatasaray Lisesi'ni (1949), ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni (1953) bitirdi. Bu okulda Anayasa Hukuku profesörü olarak uzun yıllar ders verdi. 1961'de Kurucu Meclis Anayasa Komisyonu üyeliği yaptı. 1963'de SBF'de doçent, 1969'da profesör olan Soysal, 1971 yılında aynı fakültenin dekanlığına seçildi. 18 Mart 1971'de dekanlığı esnasında, Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı'nca gözaltına alınıp tutuklandı. Toplam 14,5 ay Mamak Cezaevi'nde kaldı. Forum, Akis, Yön, Ortam gibi dergilerde, Yeni İstanbul, Cumhuriyet, Ulus, Barış, Milliyet ve Hürriyet gazetelerinde yazarlık yaptı. 1962 yılında arkadaşlarıyla birlikte Sosyalist Kültür Derneği'ni kurdu. 1969-71'de Akdeniz Sosyal Bilim Araştırma Konseyi Başkanlığı, Uluslararası Af Örgütü ikinci başkanlığı görevlerini yürüttü. 1991 seçimlerinde SHP'den TBMM'ne girdi. TBMM'de Çekiç Güç, OHAL, demokratikleşme, Kıbrıs, özelleştirme gibi konularda hükümet politikalarını eleştiren Soysal, özellikle özelleştirme konusundaki yetki yasaları için Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı başvurularla koalisyon ortağı DYP'lilerin tepkisini çekti. Bu başvuruları sonucunda Anayasa Mahkemesi tarihinde ilk kez bir yürütmeyi durdurma kararı verdi. Anayasa Profesörü Soysal, SHP'nin hükümet ortaklığı içindeki pasif tutumuna sürekli tepki gösterdi, "vuruşarak çekilme" yaklaşımıyla Türk siyasi literatürüne geçti. Murat Karayalçın döneminde bir süre Dışişleri Bakanlığı yaptı. Solun yeni kimliğini bulması için mücadele verirken CHP'ten koptu, DSP saflarına geçti. DSP'den Zonguldak milletvekili seçildi. Daha sonra DSP'den ayrılarak Bağımsız Cumhuriyet Partisi'ni kurdu ve parti genel başkanı oldu.
Mümtaz Soysal, 11 Kasım 2019 tarihinde vefat etti.

Bibliyografya

Demokratik İktisadi Planlama İçin Siyasi Mekanizma (1958), Dış Politika ve Parlamento (1964), Halkın Yönetime Etkisi (1965), Local Government in Turkey (1967), Anayasaya Giriş (1968), Dinamik Anayasa Anlayışı (1969), 100 Soruda Anayasanın Anlamı (1969), Güzel Huzursuzluk (1975), Anayasa Son Değişiklikler ve Eski Hükümler (1977), Demokrasiye Girerken (1982), Balinanın Böcekleri (1995), Aklını Kıbrıs'la Bozmak (1995), Anayasa'nın Püf Noktası (1995), İçgüveysinin Encamı (1995), İdeoloji Öldü mü? (1995), Öpülesi Gemiler (1995), Çürüyüşten Dirilişe (1997), Çıkmazlardan Çıkış Yolları (2001)