Mimarlığın Aktörleri Türkiye 1900-2000

Yazar : Uğur Tanyeli
İsbn : 9789944551847
Yayın Tarihi : Haziran, 2007
Dil : Türkçe
Sayfa Sayısı : 462
Ölçü : 19,5 x 25 cm
Yayınevi : Garanti Galeri
Bahsi Geçen : Aron Anjel, Haluk Baysal, Rüknettin Güney, Seyfi Nasih Arkan, Turgut Cansever, Vedat Tek

Tümüyle mimarları ve mimar biyografilerini eksen alarak örgütlenmiş olduğu halde, bu kitap bir 20. yüzyıl Türkiye mimarlar ansiklopedisi değil. Onların yaşamlarını merkeze almak üzere yazılmadı. Ama kitapta dile getirilen tercih bağlamında daha yaşamsal olan şu: Mimarları birer kült figürü kılmak, kutsamak ve tapınma nesnesi haline getirmek için de hazırlanmadı. Dolayısıyla, kitapta kendisine bölüm tahsis edilerek ele alınan her mimarın 20. yüzyıl Türkiye tarihinin en önemli adlarından biri olduğu iddia edilmiyor. Kimi uzmanlar bile burada hakkında konuşulan bazı mimarların adlarını ilk kez duyacak olabilir. O mimarların yazılmaya değer birer öyküsü bulunduğu muhtemelen daha önce akla gelmemiştir. Öte yandan, önemli oldukları varsayılabilecek bazı mimarlar da kitapta yer almıyorlar. Amaç, yeni mimar kuşaklarına örnek alınabilir rol modelleri temin etmek olmadığı için, bir "mimarlar panteonu" oluşturma ihtimali bulunan her yazma yaklaşımından uzak duruldu. Burada, kimi mimarların ülke sahnesinde aktör olarak başrol oynadıkları şeklinde seçkinci bir mesaj verilmek istenmiyor. Aksine, toplumu vareden, mimar olsun olmasın, her bireyin özne olduğu bir dünyada yaşamakta olduğumuz gösterilmeye çabalanıyor. Nedeni açık: Kişilikleri tarihyazım "nomenclatura"sında hiyerarşik dizime tabi tutma alışkanlıkları geliştirmiş bir ülkede, öznelerden söz eden bir kitap önce bu alışkanlıkla hesaplaşmalıdır. O halde, amaç, her öznenin bu çoğulcu ortamda nasıl devindiğini, nasıl ürün verdiğini veya veremeyip kenara çekilmek durumunda bırakıldığını tartışmak, yani bu bilgi alanında bireysel tarihçeler yazmaktır. Bu amaçlanırken, historiyoğrafik tanımı yapılması olanaksız mesleki başarının ölçüt olarak alınması düşünülemezdi. Fakat hakkında yazılan her aktörün yaşamının ya sonlanmış ya da mesleki ömrünün bir değerlendirme yapılabilecek kadar ileri bir aşamasında olması önkoşul olarak belirlendi. Kitabı vareden diğer bir yaklaşım, özneyi içine yerleştirecek bir tarihsel bağlamın inşa edilmesi oldu...
******Uğur Tanyeli